Choroby skóry i problemy skórne – objawy, rodzaje, diagnostyka i leczenie

Trądzik pospolity może występować zarówno u młodzieży, jak i osób dorosłych. W jego obrazie pojawiają się zaskórniki, grudki, krosty, a w cięższych postaciach głębsze zmiany zapalne. Znaczenie mają m.in. zaburzenia rogowacenia ujść mieszków włosowych, wydzielanie sebum i proces zapalny. Aktualne wytyczne leczenia trądziku podkreślają dobór terapii do ciężkości obrazu oraz potrzebę ograniczania stosowania antybiotyków ogólnych do sytuacji, w których są rzeczywiście wskazane [4].

Trądzik różowaty jest odrębną dermatozą. Częściej dominują w nim napadowy lub utrwalony rumień, widoczne naczynia, pieczenie, nadwrażliwość oraz zmiany grudkowo-krostkowe. Leczenie powinno zależeć od dominujących objawów i zostać dobrane do konkretnego pacjenta.

Zakaźne choroby skóry mogą mieć podłoże bakteryjne, wirusowe, grzybicze lub pasożytnicze, dlatego podobnie wyglądających zmian nie powinno się automatycznie leczyć tym samym preparatem.

Wirusowe choroby skóry obejmują m.in. opryszczkę oraz brodawki wirusowe. Opryszczka może występować na wargach, w nosie, jamie ustnej, na skórze lub w okolicy narządów płciowych. Lokalizacja, rozległość zmian, wiek pacjenta, ciąża i stan odporności wpływają na sposób postępowania.

Brodawki wirusowe są związane z zakażeniem wirusami HPV, ale nie każda grudka czy narośl jest brodawką. Pasożytnicze choroby skóry, takie jak świerzb, mogą powodować nasilony świąd i charakterystyczne rozmieszczenie zmian, jednak ostateczne rozpoznanie wymaga uwzględnienia obrazu klinicznego i wywiadu.

Grzybica skóry i grzybica stóp

Grzybica skóry może zajmować stopy, pachwiny, tułów, skórę głowy lub inne okolice. Grzybica stóp często powoduje złuszczanie, pękanie i świąd, szczególnie między palcami, ale podobnie mogą wyglądać wyprysk czy podrażnienie. Dlatego leków przeciwgrzybiczych nie warto stosować na próbę przez długi czas bez rozpoznania przyczyny.

Do nowotworów skóry należą m.in. rak podstawnokomórkowy skóry, rak kolczystokomórkowy skóry i czerniak. Nie każda niegojąca się ranka, guzek lub zmieniające się znamię jest nowotworem, ale takie zmiany wymagają oceny.

Wytyczne NICE dotyczące podejrzenia nowotworu wskazują cechy zmian skórnych, które mogą uzasadniać skierowanie w kierunku czerniaka lub raka kolczystokomórkowego, a także kryteria postępowania przy podejrzeniu raka podstawnokomórkowego [1]. Ocenę znamion i podejrzanych zmian może uzupełniać dermatoskopia, a o rozpoznaniu niektórych zmian decyduje badanie histopatologiczne.

Leczenie chorób skóry zależy od rozpoznania, nasilenia, lokalizacji zmian, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz dotychczasowej odpowiedzi na terapię. W zależności od problemu stosuje się m.in. odpowiednią pielęgnację i emolienty, leki miejscowe, leczenie przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe lub przeciwbakteryjne, fototerapię albo leczenie ogólne.

Nie należy zakładać, że preparat skuteczny przy jednej wysypce pomoże przy kolejnej. Silne środki przeciwzapalne, antybiotyki czy leki przeciwgrzybicze stosowane bez właściwego rozpoznania mogą maskować obraz choroby lub opóźniać prawidłowe leczenie. W przewlekłych chorobach skóry celem postępowania jest zwykle kontrolowanie objawów i ograniczanie zaostrzeń, a plan terapii może wymagać okresowej modyfikacji.

Z lekarzem warto skontaktować się, jeśli zmiana utrzymuje się, nawraca, szybko się powiększa, powoduje silny ból lub świąd, sączy się, krwawi albo nie goi. Konsultacji wymagają też nasilające się problemy obejmujące twarz, okolice oczu, narządy płciowe, błony śluzowe lub dużą powierzchnię skóry.

Pilnej pomocy wymagają zwłaszcza rozległe pęcherze, ból skóry z pogorszeniem stanu ogólnego, wysypka po leku z zajęciem błon śluzowych, a także pokrzywka lub obrzęk połączone z dusznością czy trudnościami w oddychaniu. Szybkiej oceny wymaga również podejrzana zmiana barwnikowa albo utrzymujące się owrzodzenie czy guzek, szczególnie gdy ewoluuje [1].