Problemy jelitowe obejmują zarówno choroby czynnościowe układu pokarmowego, jak i stany zapalne, infekcje, zaburzenia wchłaniania czy choroby wymagające leczenia zabiegowego [1]. Nasilenie objawów nie zawsze odpowiada powadze przyczyny, dlatego ważne są czas ich utrzymywania się i objawy alarmowe.
Zespół jelita drażliwego (IBS)
Zespół jelita drażliwego, określany także jako zespół jelita drażliwego IBS, należy do zaburzeń interakcji jelitowo-mózgowej. Typowe są nawracające bóle brzucha i zaburzenia rytmu wypróżnień, bez konieczności obecności strukturalnego uszkodzenia jelita. Objawy mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie, sen, aktywność zawodową i komfort psychiczny.
Leczenie zespołu jelita drażliwego jest dobierane do dominujących dolegliwości. Może obejmować modyfikację sposobu żywienia, regularność posiłków, pracę nad stresem oraz leczenie objawowe. Diety eliminacyjne powinny mieć jasno określony cel i nie powinny być prowadzone bezterminowo bez oceny ich zasadności.
Nieswoiste choroby zapalne jelit: choroba Leśniowskiego-Crohna i WZJG
Do nieswoistych chorób zapalnych jelit zalicza się między innymi chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Choroba Leśniowskiego-Crohna może dotyczyć różnych odcinków przewodu pokarmowego i powodować między innymi biegunkę, bóle brzucha, utratę masy ciała czy niedokrwistość. NIDDK wskazuje, że jej objawy mogą różnić się w zależności od lokalizacji i nasilenia choroby [2].
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego może przebiegać z biegunką, krwią w stolcu oraz bólem brzucha. Zarówno w chorobie Leśniowskiego-Crohna, jak i innych chorobach zapalnych jelit leczenie jest dobierane indywidualnie przez lekarza. W zależności od rozpoznania stosuje się między innymi leki przeciwzapalne, leki wpływające na układ odpornościowy, leczenie biologiczne, a w określonych sytuacjach również leczenie chirurgiczne.
Celiakia i zaburzenia wchłaniania
Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną związaną z reakcją na gluten u osób predysponowanych. Może prowadzić do uszkodzenia jelita cienkiego oraz zaburzeń wchłaniania składników odżywczych. U części chorych dominują biegunka, wzdęcia czy bóle brzucha, u innych niedokrwistość, osłabienie lub objawy pozajelitowe.
Jeśli podejrzewana jest celiakia, nie należy samodzielnie przechodzić na dietę bezglutenową przed zakończeniem diagnostyki. Ograniczenie glutenu może wpłynąć na wyniki badań i utrudnić potwierdzenie rozpoznania.
SIBO, infekcje i zapalenie jelita grubego
SIBO oznacza nadmierny rozrost bakterii w jelicie cienkim. Objawy, takie jak wzdęcia, bóle brzucha czy zaburzenia wypróżnień, są nieswoiste, dlatego samo ich występowanie nie pozwala rozpoznać SIBO.
Ostra biegunka bywa skutkiem infekcji wirusowej, bakteryjnej lub pasożytniczej, ale może też wystąpić po lekach. W wielu przypadkach najważniejsze jest uzupełnianie płynów i obserwacja objawów odwodnienia [3]. Antybiotyki nie leczą zakażeń wirusowych i nie powinny być stosowane na wszelki wypadek. Gdy istnieją wskazania do antybiotykoterapii, decyzję podejmuje lekarz na podstawie obrazu klinicznego i, jeśli to potrzebne, badań.
Określenie zapalenie jelita grubego nie oznacza jednej konkretnej choroby. Stan zapalny może mieć różne przyczyny, dlatego samo pojawienie się biegunki lub bólu nie uzasadnia samodzielnego stosowania leków przeciwzapalnych.
Uchyłki jelita grubego
Uchyłki jelita grubego mogą nie powodować żadnych objawów. Jeśli dochodzi do zapalenia uchyłków, mogą pojawić się ból brzucha, gorączka, nudności oraz zmiana rytmu wypróżnień [4]. Nasilony ból, gorączka lub pogorszenie stanu ogólnego wymagają konsultacji lekarskiej.
Rak jelita grubego
Rak jelita grubego może rozwijać się bez charakterystycznych wczesnych objawów. Krew w stolcu, niedokrwistość, utrzymująca się zmiana rytmu wypróżnień czy niezamierzony spadek masy ciała wymagają diagnostyki, ale nie oznaczają automatycznie choroby nowotworowej. Ocena ryzyka raka jelita grubego uwzględnia między innymi wiek, wywiad rodzinny, objawy i udział w badaniach przesiewowych.
Niedrożność jelit
Objawy niedrożności jelit mogą obejmować narastający ból brzucha, wzdęcia, wymioty oraz zatrzymanie gazów i stolca. Jest to sytuacja wymagająca pilnej oceny medycznej. Przy podejrzeniu niedrożności nie należy samodzielnie stosować środków przeczyszczających ani próbować rozruszać jelit domowymi metodami.
Aplikacja Medicept
