Pojęcie chorób układu krwionośnego obejmuje wiele różnych jednostek. Do najczęstszych należą choroba wieńcowa, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca, wady zastawkowe, choroby mięśnia sercowego oraz schorzenia naczyń. WHO zalicza do chorób sercowo-naczyniowych m.in. chorobę wieńcową, choroby naczyń mózgowych, choroby tętnic obwodowych, chorobę reumatyczną serca, wrodzone wady serca oraz zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną [1].
Choroba niedokrwienna serca i choroba wieńcowa
Choroba niedokrwienna serca wiąże się z niedostatecznym dopływem krwi i tlenu do mięśnia sercowego. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca tętnic wieńcowych, czyli narastanie zmian w ścianie naczyń, które mogą ograniczać przepływ krwi. Przewlekłe zespoły wieńcowe mogą powodować ból, ucisk lub dyskomfort w klatce piersiowej, szczególnie podczas wysiłku, ale przebieg choroby nie u każdego jest typowy.
Jeżeli dochodzi do nagłego ograniczenia lub zatrzymania przepływu krwi w tętnicy wieńcowej, może rozwinąć się zawał mięśnia sercowego. WHO wskazuje, że zawał często jest związany z zamknięciem naczynia przez proces miażdżycowo-zakrzepowy. Objawami mogą być ból lub dyskomfort w centralnej części klatki piersiowej, dolegliwości promieniujące do ramienia, barku, żuchwy lub pleców, a także duszność, nudności, osłabienie czy zimny pot [1].
Niewydolność serca
Niewydolność serca oznacza, że serce nie jest w stanie prawidłowo zaspokajać potrzeb organizmu związanych z krążeniem krwi. Może prowadzić do duszności, pogorszenia tolerancji wysiłku, osłabienia i obrzęków kończyn. U osoby z przewlekłą niewydolnością serca istotne są regularne kontrole, leczenie przyczyny oraz stosowanie zaleconej terapii.
Objawy zwykle wymagają oceny w kontekście innych chorób i wyników badań. Sama duszność czy obrzęki nie pozwalają rozpoznać niewydolności serca, ponieważ podobne dolegliwości mogą występować również w chorobach płuc, nerek i innych stanach.
Zaburzenia rytmu serca i migotanie przedsionków
Zaburzenia rytmu serca mogą objawiać się jako uczucie kołatania serca, nierówne tętno, osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie. Część arytmii przebiega jednak bez wyraźnych dolegliwości i jest wykrywana dopiero w EKG lub podczas dłuższego monitorowania pracy serca.
Migotanie przedsionków należy do najważniejszych klinicznie zaburzeń rytmu. W zależności od sytuacji lekarz ocenia nie tylko sam rytm serca, lecz także ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych i dobiera odpowiednie leczenie. Nie należy samodzielnie rozpoczynać ani odstawiać leków przeciwkrzepliwych czy antyarytmicznych.
Wady zastawkowe i choroby mięśnia sercowego
Wady zastawkowe serca wpływają na prawidłowy przepływ krwi pomiędzy jamami serca i dużymi naczyniami. Mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty. W zależności od rodzaju i zaawansowania mogą powodować duszność, spadek tolerancji wysiłku, kołatanie serca, omdlenia lub obrzęki.
Do chorób mięśnia sercowego należy m.in. zapalenie mięśnia sercowego. Jego przyczyny są zróżnicowane i mogą obejmować infekcje oraz reakcje zapalne. Ból w klatce piersiowej, duszność, wyraźne osłabienie lub kołatanie serca pojawiające się po infekcji wymagają konsultacji, zwłaszcza jeśli dolegliwości są nowe lub nasilają się.
Choroba reumatyczna serca wiąże się z uszkodzeniem mięśnia sercowego i zastawek wskutek gorączki reumatycznej po zakażeniu paciorkowcowym [1]. Nie oznacza to jednak, że antybiotyki są leczeniem wszystkich infekcji mogących poprzedzać dolegliwości sercowe. Antybiotyki nie działają na zakażenia wirusowe i powinny być stosowane wyłącznie wtedy, gdy istnieją ku temu medyczne wskazania i zalecenie lekarza.
Naczynia krwionośne, udar mózgu i zatorowość
Układ krążenia obejmuje nie tylko serce, ale także naczynia krwionośne. Dlatego choroby układu krążenia mogą dotyczyć tętnic mózgowych, naczyń kończyn czy układu żylnego. Udar mózgu najczęściej jest związany z zaburzeniem dopływu krwi do części mózgu, choć może również wynikać z krwawienia śródczaszkowego [1].
Zakrzepica żył głębokich może prowadzić do przemieszczenia skrzepliny do krążenia płucnego i rozwoju zatorowości płucnej [1]. Nagła duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenie lub wyraźne pogorszenie stanu ogólnego wymagają pilnej oceny medycznej.
Aplikacja Medicept
