Oddawanie krwi – zasady i częstotliwość

Najważniejsze informacje w skrócie

Dawca powinien mieć 18–65 lat, ważyć co najmniej 50 kg i być w dobrym stanie zdrowia [2].
Oddanie krwi pełnej oznacza zwykle pobranie 450 ml; minimalna przerwa wynosi 8 tygodni [3].
Płytki krwi i osocze pobiera się według odrębnych zasad, często metodą aferezy.
Na pierwszy raz zabierz dokument, zjedz lekki posiłek i wypij odpowiednią ilość płynów [2].

Z osocza powstają preparaty stosowane w zaburzeniach krzepnięcia. Powiązanym tematem jest hemofilia.

Aplikacja Medicept

Pierwsza konsultacja w aplikacji 15 zł taniej

Pobierz aplikację Medicept i umów pierwszą konsultację w niższej cenie. Później łatwo wrócisz do kolejnych usług i swoich dokumentów.

15 zł mniej za pierwszą konsultację w aplikacji
szybki dostęp do kolejnych konsultacji
dokumenty w jednym miejscu

Kod QR do pobrania aplikacji Medicept na Android

Pobierz aplikację

Kto może zostać dawcą?

Podstawowe kryteria to wiek 18–65 lat, masa ciała co najmniej 50 kg i dobry stan zdrowia. Tatuaż, przekłucie uszu lub innych części ciała, zabieg operacyjny, endoskopia albo leczenie krwią i preparatami krwiopochodnymi wymagają zazwyczaj 4 miesięcy przerwy [2]. Szczegółowe kryteria określa aktualny tekst rozporządzenia o warunkach pobierania krwi [8].

Leki i choroby trzeba zgłosić; terapia hormonalna w okresie menopauzy nie musi automatycznie wykluczać donacji [3]. Ostateczną decyzję podejmuje osoba kwalifikująca dawcę krwi.

Jak wygląda donacja?

14 czerwca – Światowy Dzień Krwiodawcy. Oddawanie krwi krok po kroku

Wizyta obejmuje rejestrację, kwestionariusz, badania wstępne i kwalifikację. Pobranie krwi pełnej trwa zwykle około 10 minut, a cała procedura około godziny [4]. Sprzęt jest jednorazowy. Każde oddanie krwi kończy się krótkim odpoczynkiem.

Po oddaniu krwi uciskaj miejsce wkłucia i zgłoś jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi objawy infekcji występujące w ciągu 48 godzin [2].

Krew pełna, osocze i płytki

Z jednostki krwi pełnej przygotowuje się między innymi krwinki czerwone, osocze i płytki krwi. Oddanie płytek krwi odbywa się w separatorze: płytki krwi są zatrzymywane, a pozostałe jej składniki wracają do dawcy [5]. Płytki krwi uczestniczą w krzepnięciu i są potrzebne między innymi pacjentom z małopłytkowością.

Podczas aferezy aparat może wyodrębnić z krwi osocze albo płytki krwi. Aby pozyskać z krwi osocze, pobranie wykonuje się metodą plazmaferezy. Pozostałe komórkowe składniki wracają do krążenia dawcy. Czas oddania płytek krwi wynosi zwykle 60–90 minut [5]. Regularne oddawanie krwi może obniżać poziom żelaza w organizmie, może pomóc w regulacji ciśnienia tętniczego. Oddawanie krwi zwiększa poziom serotoniny.

Co ile można oddawać krew?

Krew pełną można oddawać co najmniej co 8 tygodni: kobiety maksymalnie 4 razy, mężczyźni 6 razy rocznie. Płytki krwi można oddać do 12 razy w roku z przerwą minimum 4 tygodni. Gdy pobiera się z krwi osocze, donacje mogą odbywać się częściej, ale wymagają dodatkowych kryteriów i monitorowania [3].

Termin kolejnej donacji zależy od tego, czym była poprzednia donacja. Jeżeli poprzednia donacja obejmowała krew pełną, kolejna wymaga zachowania 8 tygodni. Przy naprzemiennym oddawaniu krwi i jej składników poprzednia donacja także wpływa na termin.

Kalkulator donacji pomaga orientacyjnie wyznaczyć datę. Kalkulator nie zastępuje kwalifikacji, a każde kolejne oddanie krwi musi zostać zaakceptowane przez centrum krwiodawstwa. Cała procedura jest również widoczna w IKP [3].

Najszybszy termin

Dziś · 07:20Dostępne dziś

Skonsultuj swój problem zdrowotny

Jeśli objawy wymagają oceny lekarskiej lub dalszych zaleceń, skorzystaj z konsultacji online.

Grupy B Rh i AB Rh

B Rh oznacza grupę B Rh dodatnią albo B Rh ujemną. AB Rh oznacza odpowiednio AB Rh dodatnią lub AB Rh ujemną. Zarówno B Rh, jak i AB Rh są potrzebne; zgodność krwi pełnej, osocza i innych jej składników ocenia publiczna służba krwi [3].

Jak przygotować się do wizyty?

Sprawdź, kiedy regionalne centrum lub jego punkt terenowy prowadzi pobrania. Regionalne centrum publikuje godziny rejestracji i akcje wyjazdowe. Przed wizytą wyśpij się, zjedz lekki, niskotłuszczowy posiłek, wypij około 2 litrów płynów w ciągu 24 godzin i zabierz dokument ze zdjęciem [2].

Przywileje krwiodawcy

Po każdym oddaniu krwi Honorowemu Dawcy Krwi przysługuje zwolnienie od pracy w dniu donacji i w dniu następnym, posiłek regeneracyjny oraz możliwość odliczenia darowizny [6]. Zasady absencji chorobowej omawia artykuł Ile można być na L4?

Ulga nie jest wypłatą: wartość krwi i jej składników wynosi 130 zł za litr, w granicach wspólnego limitu 6% dochodu lub przychodu [7].

FAQ

Po jakim czasie można znowu oddać krew?

Po oddaniu krwi pełnej trzeba odczekać co najmniej 8 tygodni. Przy osoczu i oddaniu płytek krwi obowiązują inne odstępy; płytki krwi wymagają co najmniej 4 tygodni przerwy [3].

Ile można odliczyć za 450 ml krwi?

Wartość darowizny wynosi 58,50 zł: 0,45 l × 130 zł. Potrzebne jest zaświadczenie RCKiK [7].

Jak dostać 1000 zł za oddanie krwi?

Nie ma powszechnej wypłaty 1000 zł. Honorowe oddanie krwi jest nieodpłatne; szczególne rekompensaty dotyczą wyłącznie ustawowo określonych przypadków [6].

Jak długo organizm regeneruje się po oddaniu krwi?

Tempo zależy od rodzaju donacji i stanu zdrowia. Jeśli pobrano z krwi osocze, zasady przerwy różnią się od obowiązujących po krwi pełnej. Odpocznij i zadbaj o nawodnienie [2]. Nie skracaj wymaganych odstępów [3].