Mdłości przed okresem i podczas miesiączki – przyczyny i sposoby łagodzenia

• Mdłości przed okresem mogą należeć do objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Objawy PMS pojawiają się przed miesiączką i zwykle słabną po rozpoczęciu krwawienia [1].
• Nudności podczas okresu, biegunka, ból brzucha i zawroty głowy mogą towarzyszyć bolesnemu miesiączkowaniu; wiąże się to między innymi z działaniem prostaglandyn i skurczami macicy [2].
• Powtarzające się wymioty przy okresie, niemożność przyjmowania płynów, omdlenie, bardzo silny ból lub gorączka wymagają szybkiej oceny medycznej.
• Gdy miesiączka się spóźnia i istnieje możliwość ciąży, wykonanie testu ciążowego jest bardziej miarodajne niż ocenianie samych objawów [3].

Więcej informacji o cyklu i możliwości zapłodnienia znajdziesz w artykule: czy podczas okresu można zajść w ciążę. Inne zagadnienia związane ze zdrowiem ginekologicznym zebrano w osobnym dziale.

• zdrowiem ginekologicznym

Tak. Mdłości przed okresem bywają jednym z objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego. PMS obejmuje nawracające dolegliwości fizyczne i psychiczne występujące przed menstruacją, które poprawiają się po jej rozpoczęciu. Ich rodzaj i nasilenie mogą różnić się pomiędzy kolejnymi fazami cyklu menstruacyjnego [1].

Do typowych objawów należą między innymi wzdęcia, tkliwość piersi, bóle głowy, drażliwość, obniżenie nastroju, trudności z koncentracją oraz zmiany apetytu. U części kobiet występują także objawy żołądkowo-jelitowe i uczucie mdłości. Przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne są cięższą postacią zaburzeń przedmiesiączkowych, w której objawy wyraźnie utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Nie ma jednej sztywnej liczby dni, w których muszą rozpocząć się nudności przed okresem. Istotniejszy jest powtarzalny związek z fazą cyklu miesiączkowego oraz ustępowanie dolegliwości po rozpoczęciu menstruacji. Warto pamiętać, że objawy utrzymujące się przez cały miesiąc mniej pasują do PMS i wymagają poszukania innych przyczyn.

W trakcie okresu błona śluzowa macicy uwalnia prostaglandyny. Substancje te wywołują skurcze macicy, a ich większa aktywność jest związana z nasilonym bólem menstruacyjnym. Bolesny okres może obejmować także nudności podczas okresu, wymioty przy okresie, biegunkę, bóle mięśni, osłabienie oraz zawroty głowy [2].

Badania obserwacyjne wskazują, że objawy ze strony układu pokarmowego, w tym ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty, mogą występować zarówno przed miesiączką, jak i podczas krwawienia [5]. Nieprzyjemne dolegliwości nie powinny być jednak automatycznie uznawane za prawidłowe, jeżeli uniemożliwiają normalne funkcjonowanie.

Wymioty podczas okresu mogą prowadzić do odwodnienia, zwłaszcza gdy nie można utrzymać płynów. Zimne poty, omdlenie, bardzo silny ból podbrzusza albo gwałtowne pogorszenie stanu wymagają oceny. Stan zapalny związany z infekcją może powodować gorączkę i ból, dlatego wysoka gorączka nie powinna być przypisywana PMS.

Przy łagodnych objawach można zacząć od małych, regularnych posiłków, spokojnego jedzenia, ograniczenia bardzo tłustych potraw i dbania o odpowiednie nawodnienie. Warto obserwować, czy mdłości nasila konkretny produkt, długi odstęp między posiłkami albo alkohol. Techniki relaksacyjne oraz regularny sen mogą ograniczać wpływ stresu na nasilenie objawów.

Aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności może łagodzić ból w pierwotnym bolesnym miesiączkowaniu, chociaż jakość części dowodów jest ograniczona [6]. Aktywność fizyczna powinna być dostosowana do samopoczucia. Spacer lub łagodne ćwiczenia są rozsądniejszym wyborem niż intensywny trening podczas nasilonych dolegliwości.

Preparaty z korzenia imbiru bywają stosowane przy nudnościach, ale badania dotyczące miesiączki koncentrują się głównie na zmniejszeniu bólu, a nie na samych mdłościach. Wyniki przeglądów są obiecujące, lecz obarczone ryzykiem błędu [7]. Suplementacji magnezu, witamin z grupy B ani preparatów ziołowych nie należy wdrażać automatycznie bez uwzględnienia diety, chorób współistniejących i możliwych interakcji.

Jeżeli dominują skurcze macicy i ból, lekarz lub farmaceuta może omówić leki przeciwbólowe. Niesteroidowe leki przeciwzapalne ograniczają syntezę prostaglandyn i są stosowane w pierwotnym bolesnym miesiączkowaniu, ale mają przeciwwskazania i mogą podrażniać układ pokarmowy [2]. Leki przeciwwymiotne oraz leczenie hormonalne wymagają indywidualnej oceny medycznej.