Terapia TRT.Zadbaj o libido. Sprawdź przyczynę.

Konsultacja telefoniczna w Medicept jest przeznaczona dla pacjentów, którzy chcą omówić poziom testosteronu, objawy niedoboru testosteronu i możliwe dalsze kroki diagnostyczne. Na pierwszej wizycie lekarz pyta zwykle o czas trwania objawów, choroby przewlekłe, leki, sen, stres, aktywność fizyczną, używki, plany dotyczące płodności oraz wcześniejsze metody leczenia.

Warto wiedzieć, że sama konsultacja nie oznacza automatycznego rozpoczęcia leczenia testosteronem. Terapia zastępcza testosteronem TRT wymaga kwalifikacji medycznej, a decyzja zależy od danego pacjenta, wieku pacjenta, nasilenia objawów, wyników badań i przeciwwskazań. U części mężczyzn lekarz może najpierw zalecić pogłębienie diagnostyki albo zmiany stylu życia wspierające produkcję testosteronu, zwłaszcza gdy niski poziom jest związany ze stylem życia, otyłością, snem, stresem lub zaburzeniami metabolicznymi.

Jeżeli nie wiesz, od jakiego specjalisty zacząć, możesz wybrać konsultację z lekarzem online.

Na konsultację najczęściej zgłaszają się mężczyźni po 30., 40. i 50. roku życia oraz pacjenci starsi. Warto jednak pamiętać, że sam wiek nie wystarcza do postawienia rozpoznania. Niski poziom testosteronu może występować u młodszych mężczyzn, ale zawsze wymaga interpretacji razem z objawami. Prawidłowy poziom testosteronu może utrzymywać się także w późniejszych dekadach życia. Dlatego ocena nie polega wyłącznie na porównaniu wyniku z normami laboratoryjnymi.

Objawy niskiego poziomu testosteronu mogą obejmować spadek libido, problemy i zaburzenia erekcji, mniejszą satysfakcję seksualną, obniżenie popędu seksualnego, przewlekłe zmęczenie, gorszy nastrój, trudności z koncentracją i pogorszenie funkcji poznawczych. U części pacjentów pojawia się również wzrost tkanki tłuszczowej, zmniejszenie masy mięśniowej, niska masa kostna, zmniejszenie objętości jąder albo ginekomastia, czyli powiększenie piersi. Takie objawy kliniczne mogą mieć jednak wiele przyczyn, dlatego lekarz powinien wykluczyć inne problemy zdrowotne [3].

Niedobór testosteronu może być związany z zaburzeniami pracy jąder, przysadki lub podwzgórza, z procesem starzenia, otyłością, chorobami przewlekłymi, przyjmowanymi lekami, bezdechem sennym, przewlekłym stresem, nadużywaniem alkoholu, urazami lub przebytym leczeniem onkologicznym. Cukrzyca typu 2 może też współwystępować z zaburzeniami metabolicznymi. LH, FSH i prolaktyna pomagają odróżnić pierwotne i wtórne przyczyny niskiego stężenia testosteronu, a w niektórych sytuacjach potrzebna jest dalsza diagnostyka endokrynologiczna lub urologiczna [2].

Przed konsultacją najlepiej przygotować aktualne wyniki badań, listę przyjmowanych leków, informacje o chorobach przewlekłych i wcześniejszych terapiach. Szczególnie pomocne są badania krwi wykonane rano: testosteron całkowity, SHBG, LH, FSH, prolaktyna, morfologia, lipidogram, glukoza lub HbA1c, próby wątrobowe oraz PSA, jeśli jest wskazanie do oceny gruczołu krokowego. W wybranych przypadkach lekarz może poprosić także o testosteron wolny lub obliczany oraz ponowną ocenę poziomu testosteronu. Wytyczne AUA podkreślają, że niski wynik testosteronu powinien być potwierdzony powtórnym porannym oznaczeniem, zanim lekarz rozważy terapię testosteronem [2]. Taka diagnostyka ma kluczową rolę, bo pojedynczy pomiar nie zawsze pokazuje rzeczywisty obraz poziomu testosteronu; dlatego lekarz ocenia zarówno stężenie testosteronu, jak i pełny kontekst kliniczny. Interpretacja poziomu testosteronu, powtórna kontrola poziomu testosteronu i zestawienie poziomu testosteronu z objawami są ważniejsze niż sam pojedynczy wynik. Przy podejrzeniu zaburzeń osi hormonalnej znaczenie mają też badania, które pomagają ocenić mechanizm produkcji testosteronu i to, czy zaburzenie jego produkcji ma charakter pierwotny czy wtórny.

Na pierwszej wizycie warto powiedzieć lekarzowi, czy celem jest wyłącznie wyjaśnienie dolegliwości, czy pacjent pyta o terapię zastępczą testosteronem TRT. Warto też zgłosić planowanie potomstwa. Exogenny testosteron może hamować oś podwzgórze–przysadka–jądra, obniżać produkcję plemników i pogarszać płodność, dlatego u mężczyzn planujących ojcostwo testosteronowa terapia zastępcza wymaga szczególnej ostrożności albo wyboru innych rozwiązań pod opieką specjalisty [4].

Terapia zastępcza testosteronem TRT jest rozważana u dorosłych mężczyzn z objawami niedoboru testosteronu i potwierdzonym niskim stężeniem testosteronu we krwi. AUA wskazuje poziom testosteronu poniżej 300 ng/dL jako próg wspierający rozpoznanie, ale wynik należy interpretować z objawami, powtórnym oznaczeniem i oceną lekarza [2]. Celem nie jest wysoki poziom ponad normę, lecz zwykle przywrócenie stężenia do zakresu fizjologicznego i poprawa jakości życia u właściwie zakwalifikowanych pacjentów; jakość życia zawsze ocenia się jednak indywidualnie [1].

Terapia zastępcza testosteronem TRT, czyli terapia testosteronem, może mieć różne formy, m.in. preparaty podawane w iniekcjach, żelu lub innych postaciach dobranych przez lekarza. Niektóre preparaty różnią się wygodą stosowania, stabilnością poziomu tego hormonu i profilem działań niepożądanych. O wyborze decyduje lekarz po ocenie twojego zdrowia, wyników badań, przeciwwskazań, stylu życia i możliwości kontroli. Przebieg leczenia wymaga kontroli reakcji organizmu, stężenia testosteronu, hematokrytu i bezpieczeństwa terapii [1].

Warto wiedzieć, że terapia testosteronem nie jest tym samym co stosowanie niedozwolonych dawek anaboliczno-androgennych w celu budowania sylwetki. Terapia testosteronem TRT ma sens wyłącznie jako postępowanie medyczne u pacjentów, którzy mają wskazania medyczne, objawy niskiego poziomu testosteronu i potwierdzone niskie stężenie testosteronu. Leczenie testosteronem bez kwalifikacji lekarskiej może zwiększać ryzyko powikłań.

Przed kwalifikacją do terapii hormonalnej lekarz powinien wykluczyć przeciwwskazania i omówić możliwe skutki uboczne. Szczególnej oceny wymagają m.in. rak prostaty, podejrzenie raka prostaty, podwyższone PSA, choroby gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzny, wysoki hematokryt, ciężki nieleczony bezdech senny, ciężkie objawy ze strony dolnych dróg moczowych, niewyrównana niewydolność serca, świeży zawał lub udar oraz choroby zwiększające ryzyko zakrzepowe [1].

Możliwe działania niepożądane zależą od preparatu, dawki, wrażliwości organizmu i chorób współistniejących. Wśród problemów omawianych w wytycznych znajdują się m.in. wzrost hematokrytu, trądzik, przetłuszczanie skóry, pogorszenie bezdechu sennego, tkliwość piersi, ginekomastia, zmiany PSA, zatrzymanie płynów, wahania nastroju oraz pogorszenie płodności [3]. Skutki uboczne nie muszą wystąpić u każdego pacjenta, ale możliwe skutki uboczne trzeba omawiać przed leczeniem, a terapia zastępcza wymaga kontroli, a nie samodzielnego zwiększania dawki. Przy dłuższym leczeniu ważny bywa stały kontakt z lekarzem prowadzącym.

Monitorowanie obejmuje ocenę objawów, skuteczności, tolerancji, poziomu testosteronu we krwi, morfologię z hematokrytem oraz ocenę prostaty zgodnie z sytuacją kliniczną. Lekarz może zalecić kolejne badania po rozpoczęciu terapii. Kontrola jest elementem bezpieczeństwa, aby sprawdzić, czy stężenie testosteronu nie jest zbyt niskie ani zbyt wysokie i czy nie pojawiły się działania niepożądane [1].