Szczepienie na grypę u dzieci – wiek, kwalifikacja i przygotowanie

Szczepionki przeciw grypie w formie iniekcji od ukończenia 6. miesiąca życia

Polskie ChPL Vaxigrip i Influvac na sezon 2026/2027 przewidują stosowanie u dzieci od ukończenia 6. miesiąca życia. Są to szczepionki inaktywowane, czyli zawierające unieczynnione składniki wirusów. Vaxigrip zawiera rozszczepione wiriony, a Influvac — antygeny powierzchniowe wirusa. [4]

Aktualne preparaty są trójwalentne: uwzględniają dwa podtypy grypy A oraz jedną linię grypy B. Skład szczepionki odpowiada zaleceniom na dany sezon. Starszych opisów produktów VaxigripTetra i Influvac Tetra nie należy traktować jako aktualnej oferty. [2] U niemowląt szczepionki podaje się w mięsień udowy.

Niemowląt poniżej 6 miesięcy nie szczepi się bezpośrednio przeciw grypie. Szczepienie dzieci w wieku poniżej 6 miesięcy opiera się na strategii kokonowej. Elementem ograniczania ryzyka jest szczepienie osób z ich bliskiego otoczenia oraz szczepienie w ciąży. [1]

Szczepionka donosowa — rejestracja a dostępność

Aktualny Fluenz jest żywą, osłabioną szczepionką trójwalentną zarejestrowaną dla dzieci i młodzieży od 2 lat do wieku poniżej 18 lat. [5] Jednak według PZH forma donosowa jest niedostępna w Polsce w sezonie 2026/2027. [2]

Informacje o preparacie zawiera poradnik Fluenz – szczepionka donosowa i dostępność w Polsce. Nie należy utożsamiać go ze starszym Fluenz Tetra ani traktować rejestracji jako potwierdzenia dostępności w aptece.

Nie każde dziecko potrzebuje tego samego schematu. ChPL Vaxigrip przewiduje drugie podanie po co najmniej 4 tygodniach u wcześniej nieszczepionych dzieci poniżej 9 lat. [6] ChPL Influvac uwzględnia w tej grupie również dzieci, które nie zostały wcześniej w pełni zaszczepione sezonową szczepionką przeciw grypie. [4]

Dlatego lekarz powinien poznać całą historię szczepień, a nie tylko informację o podaniu w poprzednim sezonie. Jeśli dokumentacja jest niepełna, zgłoś to podczas kwalifikacji. Powyższe zasady nie zastępują ustalenia schematu dla konkretnego dziecka.

Odporność rozwija się w ciągu około 2–3 tygodni po szczepieniu, a nie natychmiast po wizycie. [2] Termin warto zaplanować z wyprzedzeniem, zwłaszcza gdy mogą być potrzebne dwa podania. Szczepienia można jednak realizować również w trakcie sezonu jesienno-zimowego. [2] Skuteczność szczepionki przeciw grypie wynosi średnio 40–70% w zależności od sezonu.

Przeciwwskazanie i czasowe odroczenie to różne sytuacje. ChPL Vaxigrip wskazuje przesunięcie szczepienia przy ostrej chorobie przebiegającej z gorączką. [6] Rodzic powinien zgłosić aktualne objawy, nawet jeśli ocenia je jako łagodne. Sam opis kataru nie wystarcza do ustalenia, czy dziecko może zostać zaszczepione.

Istotna jest wcześniejsza ciężka reakcja alergiczna po szczepionce lub podejrzenie uczulenia na jej składnik. Powiedz lekarzowi także o alergii na białko jaja kurzego, zaburzeniach krzepnięcia, niedoborach odporności i leczeniu immunosupresyjnym. Informacje te trzeba odnieść do konkretnego preparatu. [4]

Jeżeli dziecko obecnie choruje, pomocne informacje zawiera artykuł Grypa u dziecka – objawy, przebieg i leczenie. Szczepienie nie służy leczeniu trwającej infekcji.

Dzieci szczepi się w podmiotach leczniczych, np. przychodniach. Kwalifikację dziecka przeprowadza lekarz; szczepienia przeciw grypie w aptekach dotyczą dorosłych. [2]

Przed wizytą zapytaj placówkę, czy zapewnia preparat, czy trzeba kupić go samodzielnie oraz jakie są warunki wykonania szczepienia. Koszt preparatu i koszt usługi należy sprawdzać osobno. Uprawnienia do refundacji wymagają odniesienia do aktualnego wykazu i konkretnego opakowania. Według wykazu MZ obowiązującego od 1 października 2026 r. Influvac i Vaxigrip można otrzymać bezpłatnie w ramach uprawnienia dla dzieci, po spełnieniu warunków refundacji. Zakres od ukończenia 6. miesiąca życia do dnia poprzedzającego 18. urodziny uwzględnia wskazanie preparatu i granicę uprawnienia. [10]

Kwestie organizacyjne rozwija poradnik Szczepionka na grypę – cena, refundacja i gdzie się zaszczepić. Wątpliwości dotyczące stanu zdrowia można wcześniej omówić podczas konsultacji z lekarzem online; nie zastępuje ona badania kwalifikacyjnego w punkcie szczepień.