Microgynon 21

Lekarz może rozważyć stosowanie leku Microgynon 21 u pacjentki, u której wskazana jest antykoncepcja i nie stwierdzono przeciwwskazań do złożonej antykoncepcji hormonalnej. ChPL podkreśla, że decyzja o przepisaniu preparatu Microgynon 21 powinna wynikać z indywidualnej oceny czynników ryzyka, szczególnie ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. [1]

W czasie konsultacji znaczenie mogą mieć m.in. przebyte zakrzepy krwi, migrena, palenie tytoniu, ciśnienie tętnicze, masa ciała, choroby wątroby, wywiad rodzinny dotyczący zakrzepicy, planowane zabiegi i okresy długotrwałego unieruchomienia, ciąża, karmienie piersią oraz równoczesne stosowanie innych leków. [1][2]

Sam fakt wcześniejszego przyjmowania tabletek Microgynon 21 nie przesądza o możliwości wystawienia kolejnej recepty. Lekarz każdorazowo bierze pod uwagę aktualny stan zdrowia oraz informacje przekazane podczas konsultacji.

Do najważniejszych przeciwwskazań do stosowania leku Microgynon 21 należą czynna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, a także znana predyspozycja do powstawania takich zakrzepów. Przeciwwskazaniem może być również wysokie ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wynikające z jednoczesnego występowania kilku czynników ryzyka. [1]

Produktu nie należy stosować również m.in. w przypadku czynnych lub przebytych tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał serca lub udar, po przemijającym napadzie niedokrwiennym, przy migrenie z ogniskowymi objawami neurologicznymi, ciężkim nadciśnieniu, cukrzycy z uszkodzeniem naczyń krwionośnych, ciężkiej dyslipoproteinemii, ciężkich chorobach wątroby, nowotworach wątroby, określonych nowotworach hormonozależnych oraz krwawieniach z dróg rodnych o nieustalonej przyczynie. [1]

Szczególnej oceny wymagają także takie stany jak otyłość, palenie tytoniu, dodatni wywiad rodzinny w kierunku zakrzepicy, hipertriglicerydemia, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy i niedokrwistość sierpowatokrwinkowa. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz toczeń rumieniowaty układowy są w ChPL wymienione wśród stanów, które należy uwzględnić podczas oceny bezpieczeństwa antykoncepcji hormonalnej. [1]

W porównaniu z niestosowaniem złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych ich stosowanie zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. ChPL podaje, że w ciągu roku żylna choroba zakrzepowo-zatorowa rozwija się u około 2 na 10 000 kobiet, które nie stosują złożonej antykoncepcji hormonalnej i nie są w ciąży, oraz u około 6 na 10 000 kobiet stosujących złożone hormonalne środki antykoncepcyjne zawierające lewonorgestrel. Indywidualne ryzyko może być jednak istotnie większe przy współistnieniu dodatkowych czynników. [1]

Zakrzepy krwi w tętnicy mogą prowadzić m.in. do zawału serca, udaru lub przemijającego napadu niedokrwiennego. Ryzyko rośnie m.in. z wiekiem, przy paleniu papierosów, nadciśnieniu, otyłości oraz określonych zaburzeniach metabolicznych i naczyniowych. [1]

Jak każdy lek, Microgynon 21 może powodować działania niepożądane. Potocznie bywają one określane jako skutki uboczne, jednak ich występowanie, nasilenie i znaczenie kliniczne mogą różnić się pomiędzy pacjentkami. [1][2]

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych preparatu Microgynon 21, występujących u co najmniej 1% pacjentek, należą nudności, bóle brzucha, zwiększenie masy ciała, bóle głowy, obniżenie nastroju, ból piersi oraz tkliwość piersi. [1]

W dokumentacji produktu wymieniono ponadto m.in. wymioty, biegunkę, migrenę, zatrzymanie płynów, zmniejszenie masy ciała, powiększenie piersi, upławy, wysypkę, pokrzywkę, rumień guzowaty i rumień wielopostaciowy. Może również wystąpić nietolerancja soczewek kontaktowych. [1]

Zwiększenie masy ciała należy do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych leku Microgynon 21. W tabeli działań niepożądanych wskazano również zmniejszenie masy ciała oraz zatrzymanie płynów. Sama zmiana masy ciała nie pozwala określić jej przyczyny i w razie istotnych lub niepokojących zmian powinna zostać omówiona z lekarzem. [1]

W ChPL wymieniono również zarówno zmniejszenie libido, jak i zwiększenie libido. W obrębie piersi mogą wystąpić ból piersi, tkliwość piersi, powiększenie piersi lub wydzielina z piersi. Nietolerancja soczewek kontaktowych została opisana jako możliwe działanie niepożądane dotyczące narządu wzroku. [1]

Poważnym działaniem niepożądanym związanym z grupą złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych są zakrzepowe i zakrzepowo-zatorowe zdarzenia żylne oraz tętnicze. [1]

Lek Microgynon 21 może wchodzić w interakcje z innymi lekami. Niektóre substancje zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych lub zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej. Do przykładów należą niektóre leki stosowane w padaczce, m.in. fenytoina, karbamazepina, topiramat i prymidon, a także ryfampicyna, gryzeofulwina oraz preparaty zawierające ziele dziurawca. [1]

Inne substancje mogą zwiększać stężenie estrogenów lub progestagenów. ChPL wymienia m.in. niektóre azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, werapamil i diltiazem. Ulotka wskazuje również, aby leku Microgynon 21 nie przyjmować jednocześnie z sokiem grejpfrutowym. [1][2]

Złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą także wpływać na metabolizm innych leków, między innymi zwiększać stężenie cyklosporyny lub zmniejszać stężenie lamotryginy. Dlatego przed rozpoczęciem stosowania leku Microgynon 21 należy przekazać lekarzowi informacje o wszystkich przyjmowanych lekach, preparatach dostępnych bez recepty, suplementach i produktach ziołowych. [1][2] Leki indukujące enzymy mikrosomalne zmniejszają skuteczność Microgynon 21.

Microgynon 21 jest przeciwwskazany podczas stosowania określonych schematów leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C, w tym połączeń zawierających ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwirem, glekaprewir z pibrentaswirem lub sofosbuwir z welpataswirem i woksylaprewirem. [1]

Microgynon 21 nie jest wskazany przed rozpoczęciem pierwszego krwawienia miesiączkowego. Dane dotyczące bezpieczeństwa i stosowania u młodzieży po rozpoczęciu miesiączkowania są ograniczone. Lek nie ma również wskazania do stosowania po menopauzie. [1]

W przypadku ciężkich chorób wątroby lek jest przeciwwskazany. Microgynon 21 nie był natomiast badany u kobiet z niewydolnością nerek, dlatego taka sytuacja wymaga indywidualnej oceny lekarskiej. [1]

Microgynon 21 jest przeciwwskazany w ciąży. Jeżeli podczas stosowania produktu zostanie stwierdzona ciąża, ChPL wskazuje na konieczność przerwania jego stosowania. [1]

Nie zaleca się stosowania leku Microgynon 21 w okresie karmienia piersią. Złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą zmniejszać ilość pokarmu i zmieniać jego skład. Niewielkie ilości steroidowych środków antykoncepcyjnych lub ich metabolitów mogą przenikać do mleka matki; w ChPL zaznaczono jednocześnie, że nie wykazano ich niekorzystnego wpływu na zdrowie dziecka. [1][2]

Według ChPL Microgynon 21 nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. [1]

Natychmiastowej pomocy medycznej wymagają objawy mogące wskazywać na powstanie szkodliwych zakrzepów krwi. W przypadku zakrzepicy żył głębokich mogą to być m.in. jednostronny obrzęk nogi lub stopy, ból lub tkliwość kończyny, zwiększone ucieplenie oraz zaczerwienienie albo przebarwienie skóry. [1]

Objawy zatorowości płucnej mogą obejmować nagłą niewyjaśnioną duszność, przyspieszenie oddechu, nagły kaszel, czasem z krwiopluciem, ostry ból w klatce piersiowej, silne zawroty głowy lub nieregularne bicie serca. Nagłe zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie albo drętwienie części ciała, gwałtowny ból głowy czy inne objawy neurologiczne mogą wskazywać na zaburzenie krążenia tętniczego. [1]

Z lekarzem należy również skontaktować się w przypadku nowych lub nasilających się problemów zdrowotnych, planowanego zabiegu z unieruchomieniem, intensywnego krwawienia z dróg rodnych, stwierdzenia guzka w piersi, podejrzenia ciąży lub istotnych zmian nastroju. Ulotka ostrzega, że depresja może mieć ciężki przebieg i w razie pojawienia się zmian nastroju lub objawów depresyjnych zaleca szybki kontakt z lekarzem. [2]