Brzuch alkoholowy – jak wygląda i jak się go pozbyć?

• Brzuch alkoholowy zwykle oznacza nagromadzenie tłuszczu w obrębie brzucha i w okolicach brzucha, zwłaszcza tłuszczu trzewnego położonego w głębszych warstwach wokół narządów wewnętrznych.
• Nadmierne spożycie alkoholu zwiększa podaż energii i może sprzyjać wzrostowi masy ciała oraz otyłości brzusznej [2].
• Brzuch piwny nie jest odrębną chorobą ani cechą, którą można rozpoznać gołym okiem.
• Odstawienie alkoholu lub ograniczenie spożycia alkoholu może być ważnym elementem zmiany stylu życia, ale redukcja tkanki tłuszczowej wymaga również odpowiedniego żywienia i aktywności fizycznej [5].
• Szybko powiększający się, napięty brzuch, żółtaczka, obrzęki, wymioty krwią, smoliste stolce lub splątanie wymagają pilnej oceny medycznej [4].

Więcej wskazówek zawiera poradnik o tym, jak pozbyć się otyłości brzusznej. Osoby zmagające się z otyłością lub nieskutecznymi próbami redukcji mogą omówić wyniki badań i dotychczasowy styl życia podczas konsultacji w sprawie leczenia otyłości.

Więcej materiałów z tego obszaru znajdziesz w dziale Diety.

• brzuch stresowy

Brzuch alkoholowy najczęściej opisuje typ otyłości brzusznej, w którym tkanka tłuszczowa koncentruje się głównie z przodu i w okolicach brzucha. Część tłuszczu znajduje się pod skórą, a część w jamie brzusznej, pomiędzy narządami. Tłuszcz trzewny otaczający narządy wewnętrzne jest metabolicznie aktywny, dlatego zwiększonym obwodem brzucha warto interesować się nie tylko z powodów estetycznych [5]. Utrzymująca się otyłość brzuszna wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nadciśnienia tętniczego.

Nie każdy alkoholowy brzuch wynika wyłącznie z picia. Znaczenie mają całkowity bilans energii, nawyki żywieniowe, ilość ruchu, ilość snu, stres, leki i zaburzenia hormonalne. U części osób wzdęty brzuch wiąże się z objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak podrażnienie śluzówki żołądka, albo z napojami gazowanymi, a nie z trwałym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha.

Najczęściej brzuch stopniowo się powiększa, głównie z przodu, czasem bardziej w dolnej części tułowia. Brzuch piwny może być miękki, gdy przeważa tłuszcz podskórny, albo wypukły i napięty, gdy więcej tłuszczu w obrębie jamy brzusznej znajduje się głębiej.

To, jak wygląda brzuch alkoholowy u kobiety lub mężczyzny, zależy od budowy ciała i przyczyny powiększenia. Wodobrzusze, czyli nagromadzenie płynu w jamie brzusznej, może również powodować duży brzuch, lecz wymaga diagnostyki [4].

Aby pozbyć się brzucha alkoholowego, trzeba odróżnić nadmiar tkanki tłuszczowej, przejściowe wzdęcia i wodobrzusze. Brzuch alkoholowy może wynikać z różnych mechanizmów, dlatego nie ma jednej metody odpowiedniej dla każdej osoby.

Ograniczenie spożycia alkoholu zmniejsza podaż pustych kalorii i usuwa czynnik uszkadzający wątrobę. Odstawienie alkoholu jest szczególnie ważne przy stłuszczeniu, zapaleniu lub marskości. Jeżeli po kilku godzinach bez alkoholu pojawiają się drżenia, poty, nudności, niepokój lub ból głowy, nagłe odstawienie alkoholu może być niebezpieczne. Omamy, drgawki i splątanie wymagają pomocy medycznej [9].

Zdrowa dieta powinna opierać się na warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, strączkach i źródłach białka, z ograniczeniem wolnych cukrów, tłuszczów trans i wysoko przetworzonej żywności [6]. Deficyt energetyczny jest podstawą zmniejszania masy ciała i tkanki tłuszczowej [5]. Ograniczenie cukrów prostych w diecie jest istotne dla redukcji brzucha alkoholowego. Praktyczne zasady opisuje poradnik jak zdrowo się odżywiać. Gdy alkohol lub jedzenie służą regulowaniu napięcia, pomocny może być materiał jedzenie emocjonalne – jak sobie z nim poradzić.

Regularna aktywność fizyczna wspiera redukcję tkanki tłuszczowej i pomaga utrzymać masę mięśniową [7]. Program aktywności fizycznej należy dopasować do wydolności, stanu stawów i chorób współistniejących. WHO zaleca dorosłym 150–300 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo oraz ćwiczenia wzmacniające co najmniej dwa dni w tygodniu [7]. Przy braku aktywności fizycznej warto zaczynać stopniowo.

Odpowiednią ilość snu i regularność posiłków warto traktować jako część zdrowego stylu życia. Osoby z chorobami tarczycy mogą skorzystać z poradnika jak schudnąć z brzucha przy Hashimoto. Dodatkowe wskazówki zawiera materiał o tym, jak ograniczać otyłość brzuszną.