Artilla

Przed decyzją o stosowaniu leku Artilla lekarz uwzględnia nie tylko potrzebę antykoncepcji, ale również czynniki wpływające na bezpieczeństwo złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Znaczenie mają m.in. ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, choroby współistniejące oraz aktualnie przyjmowane leki. [1][2]

Lekarz może rozważyć stosowanie leku Artilla u osoby poszukującej doustnej antykoncepcji hormonalnej, jeżeli po zebraniu wywiadu nie stwierdzi przeciwwskazań, a spodziewane korzyści przewyższają indywidualne ryzyko. Sam zamiar rozpoczęcia stosowania hormonalnej metody antykoncepcji nie oznacza automatycznej kwalifikacji do produktu Artilla.

Przed rozpoczęciem lub kontynuacją stosowania leku Artilla szczególnie istotna jest ocena ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych. Lekarz bierze pod uwagę m.in. wcześniejsze zakrzepy, zaburzenia krzepnięcia, planowane zabiegi i długotrwałe unieruchomienie, wiek, palenie tytoniu, masę ciała, ciśnienie tętnicze, migrenę, choroby sercowo-naczyniowe oraz wywiad rodzinny. [1][2]

Istotne znaczenie mają również choroby wątroby, niektóre zaburzenia metaboliczne, przebyte lub aktualne nowotwory hormonozależne, ciąża lub jej podejrzenie, nietypowe krwawienie z narządów rodnych oraz przyjmowane leki. Stosowanie leku Artilla wymaga więc oceny szerszego kontekstu zdrowotnego, a nie wyłącznie potwierdzenia potrzeby stosowania antykoncepcji.

Różne metody antykoncepcji mogą mieć odmienny profil korzyści, przeciwwskazań i ryzyka. Lek Artilla jest jednym ze złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych i nie musi być odpowiednim rozwiązaniem dla każdej osoby.

Podczas konsultacji dotyczącej leku Artilla lekarz może zapytać m.in. o dotychczasową antykoncepcję, choroby przewlekłe, migrenę z aurą, nadciśnienie, palenie tytoniu, zakrzepicę u pacjentki lub członków najbliższej rodziny, przebyte zabiegi, okresy ograniczonej ruchomości, choroby wątroby, zaburzenia lipidowe, ciążę, okres po porodzie i okres karmienia piersią. Istotna jest również pełna lista stosowanych leków, preparatów ziołowych i suplementów.

Jeżeli celem konsultacji jest Artilla i recepta na kontynuację lub rozpoczęcie terapii, prywatną konsultację można rozpocząć w Medicept w ramach usługi recepta online. Konsultacja nie jest świadczeniem finansowanym przez NFZ.

Lekarz może wystawić e-receptę wyłącznie wtedy, gdy po konsultacji uzna to za medycznie zasadne. Może również uznać, że stosowanie leku Artilla nie jest odpowiednie, potrzebne są dodatkowe informacje medyczne albo wskazana jest inna forma konsultacji. Samo wypełnienie formularza lub opłacenie prywatnej usługi nie gwarantuje wystawienia recepty.

W trakcie konsultacji lekarz może także ocenić, czy występują czynniki wymagające zmiany dotychczasowej metody antykoncepcji. Decyzji o rozpoczęciu, kontynuowaniu lub zmianie stosowania leku Artilla nie należy podejmować samodzielnie na podstawie informacji internetowych.

Lek Artilla jest przeciwwskazany m.in. w przypadku obecnego lub przebytego zapalenia trzustki związanego ze znaczną hipertriglicerydemią. Informacja o takim rozpoznaniu w wywiadzie powinna zostać przekazana lekarzowi przed rozpoczęciem lub kontynuacją stosowania leku Artilla. [1][2]

Stosowanie leku Artilla wymaga szczególnej oceny u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka zakrzepów. W dokumentacji produktu wskazano m.in. przewlekłe zapalne choroby jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, jako stany mogące wiązać się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. [1][2]

Stosowanie leku Artilla jest przeciwwskazane m.in. w przypadku nadwrażliwości na gestoden, etynyloestradiol lub inne składniki produktu, obecnej lub przebytej zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej albo zakrzepu w innym narządzie, a także przy rozpoznanych zaburzeniach krzepnięcia zwiększających skłonność do zakrzepów. [1][2]

Zakrzepica żył głębokich oznacza powstanie zakrzepu w żyle głębokiej, najczęściej kończyny dolnej. W przypadku stosowania złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, w tym leku Artilla, ocena czynników zwiększających prawdopodobieństwo powstania zakrzepów krwi jest jednym z podstawowych elementów kwalifikacji. [1][2]

Do przeciwwskazań należą również przebyte tętnicze zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, takie jak zawał serca lub udar, przebyta dusznica bolesna lub przemijający napad niedokrwienny, migrena z aurą oraz niektóre ciężkie czynniki ryzyka zakrzepicy tętniczej. Należą do nich m.in. ciężka cukrzyca z uszkodzeniem naczyń krwionośnych, bardzo wysokie ciśnienie tętnicze, bardzo wysokie stężenie lipidów i hiperhomocysteinemia. [1][2]

Leku Artilla nie należy stosować także w przypadku zapalenia trzustki związanego ze znaczną hipertriglicerydemią, ciężkiej choroby wątroby, obecnych lub przebytych guzów wątroby, guzów zależnych od hormonów płciowych, niewyjaśnionego krwawienia z narządów rodnych oraz w ciąży lub przy jej podejrzeniu. [1][2]

W przypadku stosowania złożonych środków antykoncepcyjnych zawierających gestoden, takich jak Artilla, oficjalna ulotka podaje, że w ciągu roku zakrzep krwi w żyle występuje u około 9–12 na 10 000 kobiet. Dla porównania u kobiet niestosujących złożonej antykoncepcji hormonalnej i niebędących w ciąży jest to około 2 na 10 000, natomiast przy preparatach zawierających lewonorgestrel, noretysteron lub norgestymat około 5–7 na 10 000. Całkowite ryzyko pozostaje niewielkie, ale zależy od indywidualnych czynników. [2]

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej jest największe w pierwszym roku pierwszego stosowania złożonej antykoncepcji hormonalnej. Może również zwiększać się po ponownym rozpoczęciu stosowania po przerwie trwającej co najmniej 4 tygodnie. [2] Szczególnej oceny wymagają m.in. znaczna nadwaga, dodatni wywiad rodzinny w kierunku zakrzepicy, operacja lub długotrwałe unieruchomienie, okres bezpośrednio po porodzie oraz wiek powyżej 35 lat.

W odniesieniu do tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych znaczenie ma również palenie tytoniu. U kobiet po 35. roku życia palących papierosy lekarz może zalecić inną metodę antykoncepcji ze względu na wzrost ryzyka sercowo-naczyniowego. [2]

Ostrożności wymagają także m.in. przewlekłe zapalne choroby jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, toczeń rumieniowaty układowy, zespół hemolityczno-mocznicowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, hipertriglicerydemia, padaczka, żylaki, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych oraz niektóre choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego. [2]

Jak każdy produkt leczniczy, lek Artilla może powodować działania niepożądane, choć nie występują one u każdej osoby. Skutki uboczne mogą mieć różne nasilenie. Jeżeli podczas stosowania leku Artilla pojawią się działania ciężkie, utrzymujące się albo niepokojące zmiany stanu zdrowia, należy skontaktować się z lekarzem. [2]

Do działań niepożądanych występujących często, czyli u 1–10 na 100 osób, należą zwiększenie masy ciała, ból głowy, nudności, ból brzucha, uczucie napięcia lub ból piersi, nastrój depresyjny i zmiany nastroju. [2] Zwiększenie masy ciała jest więc wymienione w oficjalnej dokumentacji produktu jako możliwe działanie niepożądane leku Artilla.

Niezbyt często obserwowano m.in. migrenę, wymioty, biegunkę, wysypkę, pokrzywkę, zatrzymanie płynów, powiększenie piersi i zmniejszenie libido. Do działań rzadkich należą m.in. żylne i tętnicze zakrzepy krwi, reakcje nadwrażliwości, nietolerancja soczewek kontaktowych, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie libido i kamica żółciowa. [2]

W dokumentacji produktu Artilla wskazano również, że u części osób stosujących hormonalne środki antykoncepcyjne zgłaszano depresję lub obniżenie nastroju. Depresja może mieć ciężki przebieg. W razie nowych lub wyraźnie nasilonych zaburzeń nastroju konieczna jest szybka konsultacja medyczna. [2]

Lista możliwych działań niepożądanych jest szersza niż wymienione wyżej przykłady. Osoba stosująca tabletki leku Artilla powinna zapoznać się z aktualną ulotką i zgłaszać lekarzowi niepokojące objawy. Informacje o skutkach ubocznych nie pozwalają przewidzieć, czy konkretne działanie wystąpi u danej osoby.

Przed rozpoczęciem stosowania leku Artilla należy przekazać lekarzowi pełną informację o wszystkich przyjmowanych lekach i preparatach ziołowych. Niektóre substancje mogą zmieniać stężenie hormonów we krwi, zmniejszać działanie antykoncepcyjne lub powodować nieoczekiwane krwawienia. [1][2]

Dotyczy to m.in. niektórych leków przeciwpadaczkowych, takich jak prymidon, fenytoina, barbiturany, karbamazepina, okskarbazepina, topiramat i felbamat, ryfampicyny stosowanej w leczeniu gruźlicy, wybranych leków stosowanych przy zakażeniu HIV i HCV, niektórych leków przeciwgrzybiczych, bozentanu oraz części innych leków wpływających na metabolizm hormonów. Interakcje może powodować także ziele dziurawca. [2]

Lek Artilla może z kolei wpływać na działanie innych produktów leczniczych, w tym cyklosporyny, lamotryginy, teofiliny, tizanidyny, melatoniny i midazolamu. W przypadku lamotryginy zmiana jej działania może wiązać się ze zwiększeniem częstości napadów drgawkowych. [2]

Produktu Artilla nie należy stosować jednocześnie z określonymi schematami leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C, wskazanymi w aktualnej ChPL i ulotce, ponieważ może dojść do istotnego zwiększenia aktywności enzymu wątrobowego AlAT. [1][2] Ocenę znaczenia konkretnej interakcji oraz ewentualnej konieczności stosowania dodatkowych metod antykoncepcji powinien przeprowadzić lekarz lub farmaceuta.

Interakcje są szczególnie istotne przy planowaniu stosowania leku Artilla, ponieważ część leków może wpływać na działanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Nie należy samodzielnie odstawiać ani modyfikować terapii przepisywanych z innych wskazań.

Okres karmienia piersią ma znaczenie przy wyborze metody antykoncepcji. Stosowanie leku Artilla w okresie karmienia piersią nie jest zalecane, dlatego decyzję dotyczącą antykoncepcji w tym czasie należy omówić z lekarzem, który uwzględni sytuację kliniczną i dostępne metody antykoncepcji. [1][2]

Ciąża. Artilla nie jest przeznaczona do stosowania w ciąży ani w przypadku jej podejrzenia. Jeśli podczas stosowania leku Artilla pojawia się podejrzenie ciąży, należy skonsultować się z lekarzem. [1][2]

Okres karmienia piersią. Stosowanie leku Artilla w okresie karmienia piersią nie jest zalecane. Wybór metody antykoncepcji w okresie karmienia piersią należy omówić z lekarzem. [2] Okres karmienia piersią jest jednym z elementów, o które lekarz może zapytać podczas kwalifikacji do stosowania antykoncepcji hormonalnej.

Okres po porodzie. Bezpośrednio po porodzie ryzyko powstania zakrzepów krwi jest zwiększone, dlatego moment ewentualnego rozpoczęcia złożonej antykoncepcji hormonalnej wymaga indywidualnej oceny lekarskiej. [2]

Dzieci i młodzież. Artilla nie jest przeznaczona dla osób przed wystąpieniem pierwszej miesiączki. Produkt nie jest również wskazany po menopauzie. [2]

Zaburzenia czynności wątroby. Leku Artilla nie należy stosować w przypadku zaburzeń czynności wątroby określonych w przeciwwskazaniach. Przy chorobach wątroby lub pęcherzyka żółciowego konieczne jest przekazanie tych informacji lekarzowi przed rozpoczęciem stosowania. [1][2]

Tabletki Artilla zawierają laktozę jednowodną i sacharozę. Osoby ze stwierdzoną nietolerancją niektórych cukrów powinny poinformować o tym lekarza. W ulotce nie opisano wpływu produktu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. [2]

Podczas stosowania leku Artilla należy pilnie zgłosić się po pomoc medyczną w przypadku objawów mogących wskazywać na zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, zawał serca, udar lub zakrzep w innym naczyniu. [2]

• Jednostronny obrzęk nogi lub stopy, zwłaszcza z bólem, tkliwością, ociepleniem albo zmianą koloru skóry może wskazywać na zakrzepicę żył głębokich.
• Nagła niewyjaśniona duszność, przyspieszony oddech, nagły kaszel, krwioplucie albo ostry ból w klatce piersiowej mogą być objawami zatorowości płucnej.
• Nagły ból, ucisk lub ciężar w klatce piersiowej, znaczne osłabienie, duszność albo zaburzenia rytmu serca wymagają pilnej oceny pod kątem zawału.
• Nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub koordynacji, nagły silny ból głowy, utrata przytomności lub drgawki mogą wskazywać na udar lub przemijający napad niedokrwienny.
• Nagła utrata widzenia albo bezbolesne zaburzenia widzenia wymagają pilnej oceny.
• Obrzęk twarzy, języka lub gardła, trudności w połykaniu, pokrzywka połączona z trudnościami w oddychaniu mogą wskazywać na obrzęk naczynioruchowy i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Objawy alarmowe wymagają oceny medycznej niezależnie od tego, jak długo trwa stosowanie leku Artilla. Nie należy czekać na kolejną planową konsultację, jeśli pojawiają się objawy mogące świadczyć o poważnym zdarzeniu zakrzepowo-zatorowym.