Zapalenie pęcherza moczowego – objawy, przyczyny i leczenie

Zapalenie pęcherza moczowego zwykle pozostaje zakażeniem dolnych dróg moczowych. Gorączka, dreszcze lub ból boku mogą jednak wskazywać na zajęcie górnych dróg moczowych [1].

• Objawy zakażenia pęcherza obejmują pieczenie podczas oddawania moczu, częste oddawanie małych porcji moczu, bolesne parcie i dyskomfort w dolnej części brzucha.
• Przyczyny zapalenia pęcherza są w większości przypadków bakteryjne. Bakterie E. coli, czyli Escherichia coli, odpowiadają za większość zakażeń układu moczowego, ale możliwe są też inne patogeny.
• Badanie ogólne i posiew moczu są szczególnie ważne w ciąży, przy nietypowych objawach, nawrotach lub podejrzeniu zakażenia nerek [1].
• Leczenie zapalenia pęcherza zależy od sytuacji klinicznej. Leki na zapalenie pęcherza nie powinny być dobierane wyłącznie na podstawie wcześniejszej terapii.
• Gorączka, dreszcze, ból w okolicy lędźwiowej, nudności lub wymioty mogą wskazywać na odmiedniczkowe zapalenie nerek [5].

Więcej informacji o czasie utrzymywania się dolegliwości zawiera artykuł Zapalenie Pęcherza Ile Trwa? Objawy i Leczenie. Inne choroby układu moczowego mogą dawać podobne symptomy.

Do najczęstszych objawów należą pieczenie podczas oddawania moczu, częstomocz, nagłe parcie, oddawanie moczu małymi porcjami oraz ból pęcherza lub ucisk nad spojeniem łonowym. Objawy zapalenia pęcherza moczowego mogą też obejmować mętny mocz, nieprzyjemny zapach i obecność krwi [2].

Zapalenie pęcherza moczowego może powodować ból pod koniec oddawania moczu; stan zapalny bywa odczuwany jako ucisk w dolnej części miednicy.

Wykryte w badaniu erytrocyty w moczu nie zawsze wynikają z infekcji. Utrzymujący się krwiomocz wymaga kontroli.

U osób dorosłych w starszym wieku obraz może być mniej charakterystyczny. Bakteriurii bezobjawowej nie należy automatycznie utożsamiać z zapaleniem pęcherza moczowego. U mężczyzn podobne dolegliwości mogą wynikać z chorób prostaty albo zapalenia cewki moczowej [1].

Ból pęcherza bez potwierdzonej infekcji wymaga różnicowania m.in. z kamicą, zapaleniem pochwy i zespołem bólowym pęcherza. Powiązane przyczyny opisuje materiał Problemy z układem moczowym. Dna moczanowa nie jest typową przyczyną zapalenia pęcherza moczowego; jej związek z kamicą wyjaśnia artykuł Choroba bogaczy ‒ co warto wiedzieć o dnie moczanowej?.

Leczenie zapalenia pęcherza moczowego zależy od tego, czy zakażenie jest niepowikłane, czy powikłane. Lekarz uwzględnia m.in. płeć, ciążę, czynność nerek, alergie, wcześniejsze posiewy i oporność drobnoustrojów. Może stosować zarówno leczenie objawowe, jak i przeciwbakteryjne [1].

W leczeniu zakażeń układu moczowego wynik posiewu pomaga dobrać terapię celowaną. Zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzny, ciężarnej lub dziecka wymaga indywidualnej oceny.

W Polsce niektóre preparaty z furazydyną, nazywaną furaginą, są lekami OTC wskazanymi w zakażeniach dolnych dróg moczowych [7]. Dostępność bez recepty nie oznacza, że preparat jest odpowiedni dla każdego; znaczenie mają przeciwwskazania, wiek i inne stosowane leki.

Antybiotyki dobiera się do sytuacji klinicznej i, gdy jest to wskazane, do antybiogramu. Nie istnieje jeden najmocniejszy lek na zapalenie pęcherza moczowego. Leczenie zapalenia pęcherza wymaga przestrzegania zaleceń i nieużywania pozostałości antybiotyku z wcześniejszej infekcji.

Nawrót dolegliwości po Monuralu warto omówić z uwzględnieniem wcześniejszego rozpoznania, terminu leczenia i dostępnych wyników badań moczu.

Domowe sposoby na zapalenie pęcherza moczowego mogą łagodzić objawy, ale nie zastępują odpowiedniego leczenia. Picie dużej ilości płynów wspiera nawodnienie, lecz nie należy pić dużej ilości na siłę. Przy ograniczeniach płynowych ilości płynów nie wolno zwiększać bez konsultacji. Ciepły, niegorący okład na dolnej części brzucha może zmniejszać dolegliwości bólowe [4].

Żurawina nie leczy ostrego zapalenia pęcherza moczowego. Może ograniczać nawroty zakażeń układu moczowego u części kobiet, ale nie jest terapią aktywnej infekcji [6]. Rumianek, nasiadówki, skrzyp polny, mniszek lekarski, nawłoć i witamina C nie mają wystarczających danych jako leczenie zapalenia pęcherza moczowego. Niektórzy sięgają po witaminę C, jednak suplementy i zioła moczopędne mogą mieć przeciwwskazania oraz interakcje.

W profilaktyce zakażeń układu moczowego znaczenie mają niewstrzymywanie moczu, delikatna higiena intymna, wycieranie od przodu do tyłu i oddanie moczu po stosunku seksualnym [4]. Przewlekłe zapalenie pęcherza lub nawracające infekcje układu moczowego wymagają potwierdzenia kolejnych zakażeń. Przewlekłe zapalenie bez infekcji może mieć inną przyczynę.