Nadciśnienie tętnicze – objawy, przyczyny i leczenie

[1].

W artykule wyjaśniamy, jakie są normy ciśnienia tętniczego, jak interpretować wynik 140/90 mm Hg, czym różni się nadciśnienie pierwotne od wtórnego i na czym polega leczenie nadciśnienia. Dowiesz się również, kiedy masz podwyższone ciśnienie wymagające planowej kontroli, a kiedy wynik i objawy uzasadniają pilną pomoc.

• Nadciśnienie tętnicze często przebiega bezobjawowo; wiarygodną ocenę dają regularne pomiary ciśnienia krwi.
• Wynik 140/90 mm Hg w gabinecie lekarskim wymaga powtórzenia.
• Rozpoznanie potwierdza ABPM lub seria pomiarów domowych; próg średniej domowej wynosi 135/85 mm Hg [2].
• Leczenie nadciśnienia tętniczego obejmuje zmiany stylu życia, a u części pacjentów także odpowiednio dobrane leki.
• Ciśnienie krwi co najmniej 180/120 mm Hg z objawami alarmowymi wymaga oceny tego samego dnia [2].

Więcej materiałów o pomiarach, profilaktyce i terapii znajdziesz w dziale nadciśnienie. Jeśli kolejne wyniki są nieprawidłowe, podczas konsultacji lekarskiej online można omówić dzienniczek pomiarów, objawy, przyjmowane leki i potrzebę dalszej diagnostyki.

• czy hydroksyzyna obniża ciśnienie?

Ciśnienie krwi opisują dwie liczby. Ciśnienie tętnicze skurczowe, czyli pierwsza wartość, odzwierciedla nacisk krwi podczas skurczu serca. Ciśnienie rozkurczowe, czyli druga wartość, dotyczy fazy rozkurczu. Jednostką pomiaru ciśnienia tętniczego krwi jest mm Hg.

Wytyczne ESC wskazują, że nadciśnienie tętnicze nadal definiuje się jako ciśnienie krwi w gabinecie wynoszące co najmniej 140/90 mm Hg, natomiast zakres 120–139/70–89 mm Hg określa się jako ciśnienie podwyższone [1]. Prawidłowe ciśnienie tętnicze nie jest jednak jedynym celem oceny: lekarz uwzględnia wiek, choroby nerek, cukrzycę, tolerancję leczenia i całkowite ryzyko sercowo-naczyniowe.

U osób starszych częściej występuje izolowane nadciśnienie skurczowe: ciśnienie skurczowe jest wysokie, a rozkurczowe pozostaje niższe. Średnie wartości ciśnienia tętniczego z domu bywają mniejsze niż w gabinecie, dlatego progów nie należy stosować zamiennie [2].

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą. Leczenie nadciśnienia łączy modyfikację stylu życia z farmakoterapią, gdy wynika to z wartości ciśnienia tętniczego, ryzyka sercowo-naczyniowego, chorób współistniejących i powikłań. Zmiana stylu życia pozostaje ważna także podczas farmakoterapii. Cel leczenia nadciśnienia tętniczego ustala się indywidualnie. Farmakoterapia jest dobierana do pacjenta; leków nie należy odstawiać ani zwiększać dawki na własną rękę [3].

Zdrowa dieta opiera się na warzywach, owocach, nasionach roślin strączkowych i produktach z pełnego ziarna. Produkty pełnoziarniste, mniej przetworzona żywność i ograniczenie czerwonego mięsa wpisują się w dietę śródziemnomorską, która wraz z ograniczeniem soli wspiera obniżenie ciśnienia [4]. Praktyczne wskazówki opisuje poradnik jak obniżać ciśnienie krwi: ćwiczenia i dieta.

Utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularna aktywność fizyczna i zmniejszenie spożycia alkoholu wspomagają leczenie nadciśnienia. Zaleca się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo, jeżeli stan zdrowia na nią pozwala [4]. Plan aktywności fizycznej może obejmować marsz, rower lub pływanie. Takie zmiany stylu życia pomagają kontrolować czynniki ryzyka chorób układu krążenia. Intensywność aktywności fizycznej należy dopasować do sprawności i chorób współistniejących.

Do podstawowych grup należą inhibitory konwertazy angiotensyny, blokery receptora angiotensyny, blokery kanału wapniowego i diuretyki tiazydopodobne. Beta-blokery stosuje się w określonych wskazaniach. Przykładem leku zawierającego nebiwolol jest Nebilet; o wyborze preparatu decyduje lekarz, ponieważ leki mogą powodować działania niepożądane i mają przeciwwskazania [2].

Regularne pomiary są ważne dla oceny efektów leczenia. Jeśli skończyły Ci się leki na nadciśnienie, nie zastępuj dawki innym preparatem i nie modyfikuj terapii na własną rękę; skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Gdy kończy się zalecone Prestarium, do oceny kontynuacji leczenia przydadzą się ostatnie pomiary ciśnienia, aktualna moc tabletek i lista pozostałych leków.

Nieleczone nadciśnienie tętnicze stopniowo uszkadza naczynia krwionośne i narządy, może prowadzić do przerostu lewej komory serca, niewydolności serca, zawału serca, udaru mózgu, przewlekłej choroby nerek i retinopatii [1]. Nadciśnienie tętnicze kontrolowane zgodnie z zaleceniami wiąże się z mniejszym ryzykiem powikłań i innych chorób układu krążenia. O prawidłowych wartościach docelowych decyduje lekarz, uwzględniając stan pacjenta, ciśnienie krwi i efekty zmian stylu życia.

Ryzyko zakrzepowe może wiązać się z innymi chorobami, np. z zespołem antyfosfolipidowym – groźną chorobą młodych ludzi, który nie jest typową przyczyną nadciśnienia.