Krwawienia między miesiączkami – przyczyny i diagnostyka

• Krwawienie międzymiesiączkowe oznacza utratę krwi z dróg rodnych poza spodziewaną miesiączką.
• Brązowe plamienie zwykle zawiera niewielką ilość starszej, utlenionej krwi, natomiast czysta krew o jasnoczerwonej barwie częściej świadczy o świeżym krwawieniu.
• Plamienia między miesiączkami mogą wystąpić przy owulacji, antykoncepcji hormonalnej, infekcjach, polipach endometrium lub mięśniakach macicy.
• Obfite krwawienie, omdlenie, narastające osłabienie, silny ból podbrzusza albo podejrzenie ciąży wymagają pilnej oceny.
• Krwawienie z dróg rodnych po menopauzie powinno zostać skonsultowane niezależnie od jego nasilenia.

Więcej o możliwych zaburzeniach cyklu opisuje artykuł Najczęstsze przyczyny zaburzeń miesiączkowania. Informacje dotyczące profilaktyki i zdrowia intymnego kobiet zebrano również w dziale Ginekologia.

• zdrowia intymnego kobiet
• skąpa miesiączka – czy to normalne

Krwawienie międzymiesiączkowe to nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych, które pojawia się pomiędzy regularnymi miesiączkami. Może być skąpe lub przypominać obfite krwawienie miesiączkowe. Takie objawy zalicza się do nieprawidłowych krwawień macicznych, których przyczyny porządkuje się między innymi na strukturalne oraz niezwiązane ze zmianami anatomicznymi [1].

Pojedyncze krwawienie między okresem nie zawsze oznacza chorobę. Jego znaczenie zależy jednak od wieku, dnia cyklu, czasu trwania, stosowanych leków, możliwości ciąży i objawów dodatkowych. Krwawienia między miesiączkami powtarzające się przez dłuższy czas powinny zostać skonsultowane.

Plamienie międzyokresowe może ograniczać się do pojedynczych plamek na bieliźnie albo niewielkiej ilości wydzieliny. Brązowe plamienie zwykle oznacza, że krew przez pewien czas pozostawała w drogach rodnych i uległa utlenieniu. Jasnoczerwona czysta krew wskazuje częściej na świeże, lekkie krwawienie.

Barwa krwi nie pozwala jednak ustalić przyczyny. Ważnym elementem obserwacji jest także nasilenie, czas trwania, występowanie w różnych dniach cyklu oraz objawy takie jak delikatny ból, silny ból brzucha, nieprawidłowe upławy, gorączka lub krwawienie po stosunku.

Plamienia międzymiesiączkowe mogą mieć różne przyczyny — od przejściowych zmian hormonalnych po schorzenia wymagające dalszej diagnostyki. Sam wygląd wydzieliny nie wystarcza do rozpoznania źródła krwawienia.

Zapalenie szyjki macicy, w tym związane z zakażeniem przenoszonym drogą płciową, może powodować krwawienie między miesiączkami lub krwawienie po współżyciu [3]. Towarzyszyć mu mogą upławy, ból miednicy mniejszej, pieczenie przy oddawaniu moczu albo ból w trakcie stosunku seksualnego.

Mikrourazy powstałe podczas współżycia, suchość pochwy i stany zapalne również mogą wywołać lekkie krwawienie z dróg rodnych. Krwawienia śródcykliczne mogą być ponadto związane z przyjmowaniem niektórych leków, zwłaszcza wpływających na krzepnięcie krwi. Nie należy samodzielnie odstawiać preparatu — objaw trzeba omówić z lekarzem.

Plamienie we wczesnej ciąży może występować, ale nie pozwala samodzielnie potwierdzić zagnieżdżenia zarodka. Krwawienie w ciąży może również towarzyszyć wczesnej utracie ciąży lub ciąży pozamacicznej. Jednostronny ból podbrzusza, ból barku, omdlenie albo nasilające się krwawienie przy możliwej ciąży wymaga pilnej wizyty [4].

W okresie menopauzy każde krwawienie z dróg rodnych wymaga diagnostyki. Aktualne zalecenia ACOG wskazują, że u większości pacjentek wstępna ocena powinna obejmować zarówno USG przezpochwowe, jak i pobranie materiału z endometrium [5]. Rutynowy przegląd menopauzalny nie zastępuje konsultacji po wystąpieniu krwawienia.

Pilnej pomocy wymaga obfite krwawienie połączone z omdleniem, zawrotami głowy, dusznością, kołataniem serca, znacznym osłabieniem organizmu lub silnym bólem brzucha. Natychmiastowej konsultacji lekarskiej wymaga również krwawienie przy dodatnim teście ciążowym albo podejrzeniu ciąży pozamacicznej [4].

Należy zgłosić się do lekarza także wtedy, gdy plamienie międzyokresowe nawraca, utrzymuje się przez dłuższy czas, występuje po stosunku, pojawia się po menopauzie albo towarzyszą mu gorączka, nieprzyjemny zapach wydzieliny czy ból miednicy mniejszej.

Takie objawy nie muszą oznaczać choroby nowotworowej. Rak szyjki macicy może jednak objawiać się nietypowym krwawieniem między miesiączkami, po stosunku lub po menopauzie, dlatego utrzymujące się objawy wymagają oceny [6].