L4 elektroniczne – jak wygląda zwolnienie lekarskie elektroniczne?

L4 online oznacza sposób przeprowadzenia konsultacji, a nie odrębny rodzaj dokumentu; końcowym dokumentem jest e-zwolnienie. Niezależnie od tego, czy odbyła się konsultacja online, konsultacja telefoniczna czy wizyta w gabinecie stacjonarnym, prawidłowo wystawione elektroniczne zwolnienie lekarskie ma taką samą moc prawną. Decyzja o wystawieniu zwolnienia lekarskiego zawsze należy do lekarza i musi wynikać z oceny stanu zdrowia pacjenta.

• Telemedycyna
• ponownym zwolnieniu lekarskim po 182 dniach choroby

E-ZLA to elektroniczna wersja zaświadczenia lekarskiego dokumentującego czasową niezdolność do pracy z powodu choroby lub pobytu w szpitalu, a także potrzebę osobistej opieki nad dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny. Od 1 grudnia 2018 r. lekarze, a w ich imieniu także upoważnieni asystenci medyczni, wystawiają elektroniczne zwolnienia zamiast klasycznych druków ZUS ZLA [1].

Jeżeli zastanawiasz się, jak wygląda zwolnienie lekarskie elektroniczne, najważniejsza jest różnica między dokumentem a jego prezentacją. Samo e-zwolnienie istnieje jako zestaw danych w systemie. Na Internetowym Koncie Pacjenta, PUE ZUS/eZUS albo na wydruku widzisz uporządkowany podgląd tych danych. Nie jest to skan papierowego zwolnienia, lecz dokument utworzony od początku cyfrowo. Na ekranie e-zwolnienie może wyglądać inaczej w zależności od serwisu, ale jego treść i ważność pozostają takie same.

Elektroniczne zwolnienia lekarskie mają tę samą funkcję co dawne dokumenty papierowe i są wystawiane w formie elektronicznej. Ich wprowadzenie to wygodne rozwiązanie, oszczędność czasu i mniej formalności: pacjent nie musi podczas choroby dostarczać zwolnienia pracodawcy, a system sam przekazuje dane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i płatnika składek. Dawny termin 7 dni na dostarczenie papierowego zwolnienia nie dotyczy prawidłowo przesłanego e-ZLA [1].

Wystawienie e-ZLA, potocznie określane jako L4 online, może nastąpić po konsultacji online albo telefonicznej, ale nie na podstawie samego formularza bez oceny medycznej. Ustawa pozwala lekarzowi orzekać o stanie zdrowia po osobistym zbadaniu pacjenta lub zbadaniu go za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, z uwzględnieniem dostępnej dokumentacji medycznej [5].

W trakcie konsultacji lekarz, przed wystawieniem zwolnienia lekarskiego, przeprowadzi wywiad, zapyta o objawy, ich czas trwania, rodzaj wykonywanej pracy, choroby przewlekłe, przyjmowane leki i wcześniejsze leczenie. Na podstawie wywiadu oraz dokumentacji oceni stan zdrowia pacjenta, wpływ dolegliwości na pracę i zasadność wystawienia zwolnienia. Stan zdrowia jest zawsze odnoszony do rodzaju obowiązków zawodowych. Jeżeli konsultacja online z wywiadem medycznym nie pozwala na bezpieczną ocenę stanu zdrowia pacjenta, może być potrzebna wizyta stacjonarna i badanie fizykalne [5].

To ważne zwłaszcza wtedy, gdy pacjent zgłasza dolegliwości, których nie można rzetelnie ocenić zdalnie. Przykładowo zapalenie zatok może mieć różny przebieg, a sama nazwa rozpoznania nie przesądza o niezdolności do pracy. Tak samo zwolnienie lekarskie online nie przysługuje automatycznie dlatego, że jesteś chory; o znaczeniu objawów dla stanu zdrowia decyduje ocena medyczna. Wystawienie e-ZLA nie jest automatyczne. Lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie online dopiero po stwierdzeniu medycznych podstaw do wystawienia zwolnienia lekarskiego. L4 online opisuje tryb konsultacji, nie gwarancję otrzymania dokumentu.

Jeśli potrzebujesz zwolnienia lekarskiego i chcesz otrzymać zwolnienie w formule L4 online po konsultacji, pamiętaj, że samo zgłoszenie nie przesądza o wystawieniu zwolnienia. Przed rozmową przygotuj numer PESEL, aktualny adres pobytu, informacje o zatrudnieniu i płatniku składek oraz dokumentację związaną z problemem zdrowotnym. Konsultacja telefoniczna albo konsultacja online może oznaczać oszczędność czasu związaną z dojazdem i brak konieczności wychodzenia z domu, lecz decyzja należy wyłącznie do lekarza po konsultacji i ocenie stanu zdrowia pacjenta. W niektórych przypadkach, a zwłaszcza w szczególnych przypadkach wymagających badania, lekarz może odmówić wystawienia zwolnienia lekarskiego w formule L4 online i zalecić ocenę podczas wizyty osobistej.

Pracodawca widzi e-ZLA na swoim profilu płatnika składek w PUE ZUS/eZUS. Elektroniczne zwolnienia lekarskie są tam prezentowane w wydzielonej części systemu. Płatnik może sprawdzić m.in. dane pracownika, datę wystawienia, okres niezdolności do pracy oraz informacje potrzebne do rozliczenia nieobecności. Nie widzi numeru statystycznego choroby, dlatego dokument nie ujawnia mu rozpoznania [3].

Jak wygląda e-zwolnienie u pracodawcy w porównaniu z podglądem pacjenta? Zakres informacji jest ograniczony do danych niezbędnych płatnikowi składek. To oznacza, że pracodawca widzi fakt wystawienia zaświadczenia lekarskiego i czas niezdolności do pracy, ale nie otrzymuje rozpoznania ani szczegółowego opisu stanu zdrowia pacjenta. Zwolnienie lekarskie zachowuje więc poufność danych medycznych w zakresie diagnozy.

Automatyczne przekazanie zwolnienia lekarskiego nie zastępuje obowiązku informacyjnego pracownika. Powiadomienie pracodawcy o przyczynie nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania należy przekazać zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakładzie pracy. Jeżeli regulamin nie stanowi inaczej, trzeba zrobić to najpóźniej w drugim dniu nieobecności [2]. Nie trzeba przy tym ujawniać powodu choroby.

Od 1 stycznia 2023 r. każdy płatnik składek powinien mieć konto w eZUS, dlatego sytuacja, w której dokument trzeba dostarczyć w formie papierowej z powodu braku profilu pracodawcy, ma obecnie charakter wyjątkowy [7].

W razie choroby pacjent może poprosić o wydruk e-ZLA. Taki wydruk nie zastępuje dokumentu elektronicznego – jest jego czytelną reprezentacją, opatrzoną podpisem i pieczątką lekarza lub asystenta medycznego. Wydruk bywa potrzebny również wtedy, gdy płatnik składek nie ma aktywnego dostępu do systemu.

Jeśli wystawianie e-ZLA nie jest możliwe z powodu braku internetu lub problemu z uwierzytelnieniem, lekarz może użyć formularza wcześniej wydrukowanego z systemu. Pacjent przekazuje takie zwolnienie lekarskie płatnikowi składek, a lekarz powinien wprowadzić zaświadczenie lekarskie do systemu w ciągu 3 dni roboczych. Jeżeli przeszkoda nadal trwa, termin wynosi 3 dni roboczych od jej ustania [1].

Gdy w zaświadczeniu lekarskim pojawi się błąd, lekarz stwierdza nieważność dokumentu i – jeżeli jest to zasadne – wystawia nowe elektroniczne zwolnienie lekarskie. Informację powinien przekazać do ZUS w ciągu 3 dni roboczych od stwierdzenia błędu albo otrzymania informacji o błędzie [1]. Pacjent powinien sprawdzić nowe zwolnienie lekarskie i status zaświadczenia lekarskiego na swoim profilu PUE lub Internetowym Koncie Pacjenta.

Termin 7 dni, kojarzony z dawnym papierowym wzorem zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA, nie jest terminem na przesłanie współczesnego e-zwolnienia do pracodawcy. Elektroniczne zwolnienie lekarskie jest przekazywane systemowo, a osobnym obowiązkiem pozostaje zgłoszenie nieobecności.