Mebendazol Giardia: czy Vermox leczy giardiozę?

• Do zarażenia dochodzi po połknięciu cyst pasożyta, np. z zanieczyszczoną wodą, żywnością lub przez brudne ręce [1].
• Typowe objawy to biegunka, gazy, skurcze brzucha, nudności i utrata apetytu; u dzieci szczególne ryzyko wiąże się z odwodnieniem [3].
• Rozpoznanie opiera się zwykle na badaniu kału, niekiedy kilku próbek pobranych w różne dni [4].
• Mebendazol jest jedną z opcji, które lekarz może rozważyć, lecz dobór preparatu oraz czasu leczenia wymaga indywidualnej oceny [2].
• U niemowląt i małych dzieci utrzymujące się objawy albo trudności z przyjmowaniem płynów wymagają pilnej konsultacji.

Więcej informacji o dolegliwościach trawiennych zawiera przewodnik po temacie układu pokarmowego.

Cysty Giardia są wydalane z kałem człowieka lub zwierzęcia, a do organizmu dostają się drogą pokarmową. Źródłem może być skażona żywność, brudne ręce, przedmioty używane przez dzieci albo woda połknięta podczas kąpieli. Ryzyko rośnie przy bliskim kontakcie w domu i placówkach opieki nad dziećmi [1].

Giardioza może wiązać się także z piciem nieuzdatnionej wody oraz korzystaniem z basenów, jezior i innych zbiorników wodnych. Podobne objawy po wyjeździe nie zawsze oznaczają lambliozę; lekarz bierze pod uwagę również inne przyczyny, w tym biegunkę podróżnych.

Objawy pojawiają się najczęściej po 1–2 tygodniach od kontaktu z pasożytem. U dzieci i dorosłych mogą wystąpić luźne, tłuszczowe lub cuchnące stolce, gazy, skurcze brzucha, nudności, zmęczenie, utrata apetytu i zmniejszenie masy ciała. Dolegliwości czasem ustępują, a następnie się nasilają lub nawracają; możliwy jest również przebieg bezobjawowy [3].

U dzieci długotrwałe zaburzenia trawienia mogą prowadzić do niedoborów żywieniowych i problemów ze wzrastaniem [3]. Odwodnienie jest jednym z najważniejszych zagrożeń, szczególnie u niemowląt, ponieważ może rozwijać się szybciej niż u dorosłych. Rodzice powinni zwracać uwagę na ilość oddawanego moczu, pragnienie, suchość błon śluzowych i zachowanie dziecka.

Lamblioza u dzieci nie zawsze powoduje nasilone dolegliwości. U jednego dziecka dominują objawy jelitowe, u innego choroba może przez pewien czas pozostać niezauważona. Lamblioza wymaga potwierdzenia laboratoryjnego niezależnie od tego, czy pasożyty podejrzewa się u dzieci, czy u osób dorosłych.

Same objawy nie pozwalają potwierdzić giardiozy. Podobny obraz mogą powodować infekcje wirusowe, nietolerancje pokarmowe, zaburzenia czynnościowe oraz inne choroby przewodu pokarmowego. Z tego względu leczenia nie należy rozpoczynać wyłącznie na podstawie obserwacji dziecka.

Mebendazol jest lekiem przeciwpasożytniczym stosowanym głównie w leczeniu chorób wywołanych przez robaki jelitowe, takich jak owsica. Mebendazol zaczyna działać na pasożyty wewnętrzne już w ciągu kilku godzin, a pełne usunięcie pasożytów może zająć nawet kilka dni. CDC wymienia go również wśród preparatów, które lekarz może brać pod uwagę przy giardiozie, natomiast jako skuteczne opcje wskazuje m.in. tynidazol, nitazoksanid i metronidazol [2]. Zarówno infekcja, jak i leczenie przeciwpierwotniakowe mogą przejściowo wpływać na mikrobiotę jelitową. Mebendazol pozostaje więc alternatywą wobec standardowych leków pierwszego wyboru, a nie preparatem do samodzielnego stosowania.

Nie ma jednego schematu leczenia odpowiedniego dla wszystkich pacjentów. Plan leczenia uwzględnia wiek, masę ciała, ciążę lub okres karmienia piersią, choroby współistniejące, nasilenie objawów oraz wcześniej stosowany lek. Mebendazol powinien być przyjmowany wyłącznie w dawce wskazanej przez lekarza i przez ustalony czas. Nie należy wykorzystywać dawki przeznaczonej na inne pasożyty, przyjmować tabletek częściej ani zastępować mebendazolu fenbendazolem, który jest lekiem weterynaryjnym. Skuteczność leczenia i jego tolerancję ocenia lekarz.

Metronidazol jest często stosowany w leczeniu lambliozy, ale nie jest odpowiedni dla każdego pacjenta. Lekarz może rozważyć także tynidazol, nitazoksanid, albendazol lub mebendazol [2]. O wyborze nie przesądza sama nazwa pasożyta: znaczenie mają przeciwwskazania, dotychczasowe leczenie, wiek oraz zdrowie pacjenta. Rodzice pytający o Vermox na lamblie powinni otrzymać wyjaśnienie, dlaczego dany preparat może być skuteczny albo nie jest wskazany u ich dziecka. Czas potrzebny do oceny efektu zależy od zastosowanej terapii; brak poprawy nie uzasadnia samodzielnego przyjęcia kolejnej tabletki w tej samej dawce.

Warto wiedzieć: Lekarz Online. Konsultacja Online z Lekarzem - Medicept

Jeśli podejrzewana jest Giardia u dziecka, konsultacja pediatryczna pomaga w ocenie nawodnienia, tempa wzrastania, czasu trwania objawów i konieczności wykonania badań. Pediatra zbiera informacje o zdrowiu dziecka, przebytych chorobach i możliwym kontakcie z pasożytem. Konsultacja online może służyć omówieniu dolegliwości oraz wyników, ale badanie stacjonarne jest konieczne, gdy stan dziecka wymaga bezpośredniej oceny.

Przed rozmową rodzice powinni przygotować informacje o liczbie stolców, wymiotach, ilości przyjmowanych płynów, oddawaniu moczu, masie ciała i dotychczasowym leczeniu. Warto również spisać pytania o dalszą diagnostykę, dawkowanie, czas leczenia i zasady higieny. Taki zakres informacji pomaga pediatrze ocenić potrzeby dziecka i zalecić dalsze postępowanie.

Jeżeli lekarz uzna farmakoterapię za medycznie zasadną, może dobrać właściwy preparat i określić zasady jego stosowania. Sama konsultacja online ani wybór tej usługi nie oznaczają szybkiej diagnozy lub automatycznego wystawienia recepty. W razie konieczności pediatra zaleca kontakt stacjonarny albo dodatkowe badania.

Dla rodziców dzieci uczęszczających do żłobka lub przedszkola ważne są także zalecenia dotyczące powrotu do placówki. Dzieci nie powinny być leczone profilaktycznie tylko dlatego, że pasożyty rozpoznano u innego domownika. Pediatra ocenia, czy potrzebne jest potwierdzenie zakażenia u pozostałych dzieci oraz czy ich zdrowie wymaga dodatkowej kontroli. Dla rodziców znaczenie ma też ustalenie możliwego źródła zakażenia, ponieważ inne pasożyty mogą wymagać odmiennego postępowania.

Podstawą profilaktyki jest dokładne mycie rąk po skorzystaniu z toalety, zmianie pieluchy i przed przygotowaniem posiłku. Dzieci trzeba uczyć, aby nie połykały wody w basenie. Podczas podróży należy unikać nieuzdatnionej wody i surowych produktów umytych płynem o niepewnej jakości [1]. Dzieci karmione piersią mają łagodniejszy przebieg lambliozy.

Osoba z ostrymi objawami jelitowymi nie powinna korzystać z basenu. W domu znaczenie ma oczyszczanie powierzchni i zabawek, które mogły zostać zanieczyszczone kałem. Przestrzeganie higieny zmniejsza ryzyko przeniesienia pasożyta na domowników i ponownego zarażenia [1]. Największym zagrożeniem dla zdrowia dzieci z lambliozą jest odwodnienie, dlatego jeśli to możliwe należy podawać elektrolity do picia.