ellaOne

Octan uliprystalu wiąże się z receptorem progesteronowym i wpływa na proces prowadzący do wystąpienia owulacji. Efektem może być zahamowanie lub opóźnienie owulacji. Jeżeli uwolnienie komórki jajowej już nastąpiło, tabletka dzień po ellaOne nie może na tej drodze zapobiec ciąży. [1]

Mechanizm ten odróżnia antykoncepcję awaryjną od produktów stosowanych do przerywania ciąży. Tabletka dzień po ellaOne nie powoduje przerwania istniejącej ciąży. Ministerstwo Zdrowia również wskazuje, że octan uliprystalu hamuje lub opóźnia owulację i nie jest środkiem poronnym. [2]

Przyjęcie tabletki ellaOne nie zapewnia ochrony podczas następnego stosunku płciowego. Po antykoncepcji awaryjnej możliwy jest ponowny powrót płodności w tym samym cyklu, dlatego produkt nie zastępuje regularnej metody antykoncepcji. [1]

ellaOne jest metodą antykoncepcji awaryjnej przeznaczoną do zastosowania po niezabezpieczonym stosunku płciowym lub w sytuacji, gdy zastosowana metoda antykoncepcji zawiodła. Wymioty występujące po przyjęciu leku mogą mieć znaczenie dla dalszego postępowania, dlatego informacja produktowa uwzględnia tę sytuację osobno. Jeśli miesiączka jest opóźniona lub występują objawy mogące wskazywać na ciążę, przed zastosowaniem ellaOne należy wykluczyć istniejącą ciążę. [1][2]

Oficjalnym wskazaniem leku ellaOne jest antykoncepcja awaryjna po niezabezpieczonym stosunku płciowym albo wtedy, gdy zastosowana metoda antykoncepcji zawiodła. W praktyce konsultacja lekarska służy ocenie czasu, który upłynął od zdarzenia, możliwości istnienia ciąży, stosowanych leków i przeciwwskazań do zastosowania octanu uliprystalu. [1]

Informacja produktowa EMA wskazuje, że tabletka ellaOne jest przeznaczona do zastosowania możliwie szybko, nie później niż 120 godzin po stosunku płciowym bez zabezpieczenia lub po niepowodzeniu metody antykoncepcyjnej. 120 godzin odpowiada 5 dniom. [1]

Tabletka dzień po może być zastosowana w każdym dniu cyklu miesiączkowego. Nie można jednak dokładnie przewidzieć momentu wystąpienia owulacji wyłącznie na podstawie dnia cyklu. Jeżeli krwawienie miesiączkowe jest już opóźnione albo występują objawy mogące wskazywać na ciążę, przed przyjęciem leku konieczna jest ocena w celu wykluczenia istnienia ciąży. [1]

W przypadku występowania wymiotów w ciągu 3 godzin po przyjęciu tabletki ellaOne informacja produktowa przewiduje konieczność ponownego zastosowania tabletki. Jest to sytuacja, którą można omówić z lekarzem lub farmaceutą, zamiast samodzielnie modyfikować postępowanie. [1]

Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na octan uliprystalu lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Lek ellaOne nie jest przeznaczony do stosowania podczas istniejącej ciąży. Jeżeli miesiączka się opóźnia lub pojawiają się objawy ciąży, należy wykluczyć ciążę przed zastosowaniem produktu. [1]

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentek z ciężką astmą leczoną doustnymi glikokortykosteroidami. Informacja produktowa wskazuje, że stosowanie octanu uliprystalu w tej grupie nie jest zalecane. Ze względu na brak wystarczających danych produkt nie jest również zalecany w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby. [1]

Tabletka ellaOne zawiera laktozę. Informacja ta ma znaczenie dla osób z określonymi rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami tolerancji niektórych cukrów. Podczas konsultacji lekarskiej warto przekazać informacje o chorobach przewlekłych, alergiach oraz wszystkich przyjmowanych produktach leczniczych. [1]

Po przyjęciu tabletki ellaOne następne krwawienie miesiączkowe może pojawić się kilka dni wcześniej albo później niż przewidywano. Kilkudniowe opóźnienie wystąpienia miesiączki jest więc możliwe po zastosowaniu antykoncepcji awaryjnej. [1]

Jeżeli miesiączka opóźnia się o ponad 7 dni, krwawienie miesiączkowe ma nietypowy charakter albo występują objawy mogące sugerować ciążę, informacja produktowa wskazuje na potrzebę wykonania testu ciążowego. Do objawów, które mogą wymagać takiej oceny, należą między innymi ból brzucha, wrażliwość piersi, nudności lub wymioty. [1]

Jak każdy lek, tabletka ellaOne może powodować skutki uboczne. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą ból głowy, nudności, ból brzucha i bolesne miesiączkowanie. W informacji produktowej wymieniono także między innymi zawroty głowy, wymioty, dyskomfort w jamie brzusznej, ból w obrębie miednicy, wrażliwość piersi i zmęczenie. [1]

Po zażyciu tabletki ellaOne mogą wystąpić również zaburzenia cyklu miesiączkowego i zmiany krwawienia. W dokumentacji produktu opisano ponadto inne, rzadsze skutki uboczne, w tym między innymi zespół napięcia przedmiesiączkowego, świąd narządów płciowych oraz pęknięcie torbieli jajnika. [1]

Jeżeli po przyjęciu leku ellaOne działania niepożądane są nasilone, nietypowe lub utrzymują się, wymagają oceny medycznej. Sam fakt wystąpienia objawu nie pozwala określić jego przyczyny bez odpowiedniego wywiadu i, gdy jest to potrzebne, badania.

Octan uliprystalu jest metabolizowany głównie z udziałem enzymu CYP3A4. Niektóre produkty lecznicze mogą zwiększać aktywność tego enzymu i zmniejszać stężenie uliprystalu. Informacja o lekach przyjmowanych obecnie oraz w ostatnich tygodniach jest więc istotną częścią konsultacji lekarskiej. [1]

Do produktów mogących mieć znaczenie należą między innymi niektóre leki stosowane w leczeniu padaczki, takie jak karbamazepina, okskarbazepina, fenytoina i fosfenytoina, a także ryfampicyna i ryfabutyna. Interakcje mogą dotyczyć także niektórych preparatów stosowanych w leczeniu zakażenia wirusem HIV, między innymi efawirenzu i newirapiny, oraz gryzeofulwiny stosowanej w leczeniu zakażeń grzybiczych. Znaczenie mogą mieć również leki ziołowe zawierające ziele dziurawca. [1]

Wpływ induktorów enzymatycznych może utrzymywać się po zakończeniu ich stosowania, dlatego aktualna informacja produktowa uwzględnia także stosowanie takich produktów w ciągu poprzednich 4 tygodni. [1]

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania leku ellaOne z antykoncepcją awaryjną zawierającą lewonorgestrel. Octan uliprystalu może również oddziaływać z hormonalną metodą antykoncepcji opartą na progestagenie. [1]

Po przyjęciu leku ellaOne można rozpocząć lub kontynuować stosowaną antykoncepcję hormonalną, jednak informacja produktowa wskazuje, że do następnego krwawienia miesiączkowego potrzebna jest dodatkowa niezawodna metoda mechaniczna. Wynika to z możliwości wzajemnego oddziaływania octanu uliprystalu i progestagenów. [1]

Dotyczy to różnych form antykoncepcji hormonalnej. Konkretna metoda antykoncepcyjna powinna być oceniana na podstawie jej składu i informacji produktowej, a nie wyłącznie nazwy grupy. Informacje o innych produktach, takich jak Yaz czy Orlifique, znajdują się na oddzielnych stronach Medicept i nie stanowią rekomendacji zastosowania tych leków po ellaOne.

Więcej informacji o preparacie: Elin.

Tabletka dzień po ellaOne nie jest przeznaczona do stosowania w istniejącej ciąży i nie powoduje jej przerwania. Jeżeli przed przyjęciem leku występuje opóźnienie miesiączki lub objawy mogące wskazywać na ciążę, należy ją wykluczyć. [1]

Jeżeli ciąża wystąpi mimo przyjęcia leku ellaOne, wskazany jest kontakt z lekarzem. Tak jak w przypadku każdej ciąży, należy uwzględnić możliwość ciąży pozamacicznej, szczególnie jeżeli występują objawy wymagające dalszej diagnostyki. Krwawienie z dróg rodnych samo w sobie nie wyklucza ciąży pozamacicznej. [1]

Octan uliprystalu przenika do mleka kobiecego. Zgodnie z aktualną informacją produktową karmienie piersią nie jest zalecane przez tydzień po przyjęciu leku ellaOne. W tym okresie informacja produktowa przewiduje odciąganie i odrzucanie pokarmu w celu podtrzymania laktacji. [1]

Informacja produktowa wskazuje, że powtórne stosowanie ellaOne w tym samym cyklu miesiączkowym nie jest zalecane, ponieważ bezpieczeństwo i działanie takiego powtarzanego stosowania w jednym cyklu nie zostały odpowiednio zbadane. Antykoncepcja awaryjna nie powinna zastępować regularnej metody antykoncepcji. [1]

Konsultacji z lekarzem wymaga między innymi sytuacja, gdy po zażyciu ellaOne miesiączka opóźnia się o ponad 7 dni, występuje nietypowo niewielkie krwawienie miesiączkowe lub inne nietypowe krwawienie, test ciążowy jest dodatni albo pojawiają się objawy mogące wskazywać na ciążę. [1]

Oceny medycznej wymagają również nasilone lub utrzymujące się dolegliwości, reakcja nadwrażliwości, silny ból brzucha albo inne objawy budzące niepokój. W przypadku wymiotów w ciągu 3 godzin po przyjęciu tabletki ellaOne należy szybko uzyskać informację od lekarza lub farmaceuty dotyczącą dalszego postępowania. [1]

Medicept umożliwia rozpoczęcie prywatnej konsultacji lekarskiej pod kątem e-recepty na lek ellaOne. Pierwszym etapem jest przekazanie informacji medycznych potrzebnych lekarzowi do oceny sytuacji, w tym danych o czasie od niezabezpieczonego stosunku, miesiączce, możliwej ciąży, chorobach przewlekłych oraz aktualnie lub niedawno stosowanych lekach.

Lekarz następnie analizuje wywiad pod kątem wskazania do antykoncepcji awaryjnej, przeciwwskazań oraz potencjalnych interakcji. Może również uznać, że potrzebne są dodatkowe informacje, bezpośrednia konsultacja lub inne postępowanie. Nie ma gwarancji wystawienia recepty.

Medicept świadczy usługi wyłącznie prywatnie. Konsultacja w Medicept nie jest finansowana przez NFZ. Informacje o zasadach realizacji dokumentu można znaleźć również na stronie Ile jest ważna e-recepta na antykoncepcję?

W Polsce funkcjonuje także odrębny program pilotażowy dotyczący antykoncepcji awaryjnej w aptekach. W aptekach uczestniczących w programie farmaceuta może po przeprowadzeniu wywiadu i ocenie zasadności wystawić receptę farmaceutyczną na produkt zawierający octan uliprystalu. Udział aptek w programie jest dobrowolny. [2][3]

Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że pilotaż został przedłużony do 30 czerwca 2028 roku. Jest to ścieżka odrębna od prywatnej konsultacji lekarskiej świadczonej przez Medicept. [3]