Dieta przy Wegovy i innych lekach GLP-1: jak jeść podczas leczenia?

Przy niewielkim apetycie czekanie, aż głód wyraźnie da o sobie znać, potrafi zająć cały dzień. Wygodniej bywa zaplanować pory jedzenia i podać sobie mniejsze porcje. Kiedy uczucie najedzenia pojawia się szybko, jedzenie zacznij od produktu dostarczającego białka. Dużej porcji nie trzeba dojadać na siłę. Jeśli trudno Ci zjeść wystarczająco dużo i trwa to przez dłuższy czas, omów tę trudność z dietetykiem lub lekarzem. [1, 5]

Warzywa i owoce, produkty zbożowe, źródła białka, trochę tłuszczów roślinnych — z takich zwykłych produktów ze sklepu może składać się zbilansowana dieta. Przy samym przygotowaniu posiłku kieruj się tym, jak się czujesz. Dobierz wielkość porcji, rozdrobnij jedzenie w odpowiednim dla siebie stopniu i dopasuj sposób przyrządzenia. Na przykład posiłek gotowany albo pieczony z małą ilością tłuszczu może być lepiej tolerowany od dużej smażonej porcji. [4, 6]

• Na śniadanie możesz wybrać jogurt naturalny z płatkami i owocem albo jajko z pieczywem i warzywem.
• Na obiad wybieraj ryby, chudy drób lub ser tofu, łącz je z  kaszami, ryżem lub jeśli wolisz z ziemniaki a także dodawaj ulubione warzywa. 
• Dobrym wyborem na kolację jest kanapka z twarogiem bądź odżywczą pastą ze strączków - np. z ciecierzycy bądź czerwonej fasoli. Jeśli źle tolerujesz stałe posiłki omów to ze swoim dietetykiem, dobrym rozwiązaniem może być jedzenie zup z dodatkiem źródła białka.

Przykłady pokazują jak łączyć produkty, zatem nie znajdziesz w nich wyliczonej kaloryczności i wielkości zalecanej porcji. Jeśli zamieniasz produkty, zwróć szczególną uwagę na to co lubisz, swoje alergie i zalecenia lekarza prowadzącego. Przeanalizuj także jak wyglądają twoje posiłki: czy znajduje się w nich wystarczająca ilość białka, które warzywa i owoce możesz dodać i jak wiele jesteś w stanie zjeść. Tak spisany jadłospis będzie prościej przeanalizować na konsultacji z lekarzem.  [4, 6]

Kiedy chudniemy ubytek dotyczy nie tylko naszej tkanki tłuszczowej. Zmniejszeniu  może także ulec wartość beztłuszczowej masy ciała, także tkanki mięśniowej. Dlatego też tak ważne jest spożywanie odpowiedniej ilości białka oraz wykonywanie ćwiczeń oporowych. Zwiększenie ilości białka w jedzeniu, bez treningu, nie zapewnia zachowania masy mięśniowej. [1]

Ryby, jaja, nabiał, chude mięso, tofu i nasiona roślin strączkowych mogą dostarczyć Ci białka w codziennym jedzeniu. Przy małym apetycie zjedzenie niewielkiej porcji skyru czy twarogu bywa łatwiejsze niż poradzenie sobie z dużym posiłkiem. Odżywka białkowa nie jest obowiązkowym elementem stosowania Wegovy. Może jednak pomóc, jeśli nie jesteśmy zapewnić sobie odpowiedniej ilości białka z samych posiłków; dietetyk może pomóc wybrać najlepsze rozwiązanie dla naszych potrzeb. [4]

Jeśli masz chore nerki lub doświadczasz innych ograniczeń żywieniowych, musisz do zaleceń podejść indywidualnie i dokładnie. To ile powinieneś przyjmować białka w ciągu dnia, zależy od wieku, masy i składu ciała a także stanu twojego zdrowia. U osoby z chorobą otyłościwą pomnożenie obecnej masy ciała przez jeden wskaźnik może dać przekłamany, wyższy wynik. [1, 6]

Ćwiczenia siłowe mają różne formy: w planie mogą znaleźć się ćwiczenia z taśmą oporową, z wykorzystaniem ciężaru własnego ciała lub z obciążeniem dobranym wspólnie z fizjoterapeutą. Trzeba uwzględnić swoje możliwości, a plan rozwijać stopniowo. Uzupełnienie treningu to spacery i codzienny ruch. Przy kontroli wspomnij o zmianach, które zauważasz: wyraźnym słabnięciu, trudniejszym wstawaniu z krzesła czy gorszym radzeniu sobie z dotychczasowymi czynnościami. Sam spadek masy ciała nie wystarczy, by rozpoznać sarkopenię. Ocenę mięśni opisuje artykuł sarkopenia i utrzymanie sprawności mięśni. [6, 7, 9]

W czasie leczenia zdarzają się nudności, wymioty, biegunka czy zaparcia, czyli dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Wymioty i biegunka niosą ryzyko odwodnienia; u części pacjentów mogą one też pogorszyć pracę nerek. [2] Płyny pij regularnie i małymi łykami. Jeśli bardzo szybko czujesz sytość gdy łączyć jedzenie z piciem, spróbuj to rozdzielić i pić między spożywanymi posiłkami, nie w trakcie.  [5]

To ile potrzebujesz płynów zależy od twojego ruchu, obecnej pogody a także twoich stałych chorób współistniejących. Jeśli lekarz zalecił ograniczenie płynów nie zwiększaj ich ilości bez konsultacji. Obserwuj jakie masz pragnienie, zwracaj uwagę na ciemny mocz lub jego rzadsze oddawanie oraz jeśli wystąpią u ciebie zawroty głowy, może to bowiem świadczyć o odwodnieniu. Gdy pojawią się wymioty lub biegunka, farmaceuta może pomóc Ci dobrać doustny płyn nawadniający. [6, 8]

Jakich produktów unikać przy nudnościach?

Jeśli masz nudności ogranicz zbyt tłuste i smażone jedzenie, pikantne przyprawy i zbyt duże porcje zjadane na raz.  Jedz w spokoju a gdy czujesz sytość, skończ posiłek. Najlepiej nie jedz bezpośrednio przed snem.  Zapisuj także w dzienniczku wszelkie produkty, godziny spożywania posiłków i objawy jakie im towarzyszą. Takie zapiski są niezwykle pomocne, ponieważ ten sam produkt często nie wywołuje identycznych dolegliwości u każdej osoby. [5, 6]

Jeśli masz zaparcia zadbaj o wypijane płyny i ruch, zaś ilość błonnika dopasuj do tego, jak  toleruje go twój orgaznim. Zwiększaj ją stopniowo. Gwałtowne zwiększenie ilości błonnika może bowiem nasilić wzdęcia. Przy biegunce czasem potrzebne jest przejściowe ograniczenie produktów bogatych w błonnik, a następnie stopniowe włączanie ich z powrotem do diety. Przy utrzymujących się dolegliwościach nie skupiaj się wyłącznie na skreślaniu kolejnych produktów. [5, 6] Zajrzyj też do tekstu działania niepożądane Wegovy.

Jeśli od dłuższego czasu jesz niewiele, omijasz większość posiłków, czujesz osłabienie lub wykluczasz następne produkty, dobrze by było skonsultować to z lekarzem. Przygotuj przed wizytą listę stosowanych leków i suplementów diety a także swoje notatki: jakie posiłki spożywasz, co pijesz i jakie odczuwasz dolegliwości. Twój lekarz prowadzący oceni twoje objawy i stosowaną terapię; jeśli stwierdzi, że jest to potrzebne zleci wykonanie badań w kierunku niedoborów. Natomiast dietetyk może pomóc Ci ułożyć odpowiedni jadłospis wpasowujący się w Twoją tolerancję. [1, 6]

Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają nawracające się wymioty i niemożność utrzymania płynów, bardzo niewielka ilość oddawanego moczu lub trwające się zawroty głowy. [8] Jeśli doświadczasz silnego bólu  brzucha, który nie mija, również promieniującego do pleców, warto wykluczyć zapalenie trzustki. W takiej sytuacji przerwij stosowanie leku i pilnie skontaktuj się z lekarzem. Takiego bólu nie należy przypisywać wyłącznie ciężkiemu posiłkowi. [2]

Konsultacja Medicept daje możliwość omówienia planu leczenia otyłości. Lekarz oceni wskazania i dobierze dalsze postępowanie. Po konsultacji może wystawić e-receptę, ale nie oznacza to gwarancji otrzymania leku.

Czy każdy potrzebuje suplementacji?

Przyjmowanie leku GLP-1 samo w sobie nie oznacza, że potrzebujesz zestawu witamin albo odżywek. Jeśli cieżko ci zaspokoić potrzeby odżywcze za pomocą posiłków, dietetyk może zalecić uzupełnienie wskazanych składników w formie suplementacji. Wybierając suplementy diety, bazuje na twoim sposobie odżywiania, ryzyku niedoborów składników odżywczych i  wynikach badań laboratoryjnych. Samo uzupełnianie składników nie zastąpi oceny przyczyny braku apetytu. [1]

Plan spożywanych posiłków zależy także od tego, jaką formę leku ci przepisano. Wstrzyknięcie Wegovy wykonuje się raz na tydzień, niezależnie od jedzenia. Przy tabletce obowiązuje przyjęcie na czczo: zaleca się, by poprzedzała je przerwa od jedzenia trwająca co najmniej 8 godzin. Tabletkę połyka się w całości, popijając wodą w ilości do 120 ml; nie należy jej dzielić, kruszyć ani żuć. Potem trzeba odczekać co najmniej 30 minut przed jedzeniem, piciem lub zażyciem innych leków doustnych. [2]

Kieruj się instrukcją preparatu, który został Ci przepisany. Zasad dla tabletek nie przenoś na wstrzyknięcia ani w odwrotną stronę. Jeśli o poranku bierzesz jeszcze inne leki, ustal z lekarzem lub farmaceutą, w jakiej kolejności je przyjmować. Przerwa od jedzenia wymagana przy tabletce nie jest wskazaniem do dalszego pomijania posiłków.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez portal  Medicept, lek Wegovy w tabletkach ma być dostępny w Polsce  od 2 listopada 2026 r. To jaka postać leku będzie odpowiednia dla konkretnego pacjenta zależy od decyzji lekarza.