Saccharomyces cerevisiae w pochwie – co oznacza wynik posiewu?

.

Grzybica pochwy najczęściej wiąże się z Candida albicans, natomiast Saccharomyces cerevisiae jest rzadką przyczyną zapalenia pochwy i sromu. Objawy mogą być podobne, lecz leczenie powinno zależeć od rozpoznanego gatunku, nasilenia dolegliwości, ciąży, chorób współistniejących i wcześniejszych terapii [1].

• Saccharomyces cerevisiae nie jest drożdżakiem z rodzaju Candida, choć oba należą do grzybów.
• Dodatni posiew bez objawów może oznaczać kolonizację, a nie wymagające leczenia zakażenie.
• Typowe dolegliwości obejmują uporczywy świąd, pieczenie, zaczerwienienie, obrzęk oraz ból pochwy i sromu.
• Grzybica pochwy wywołana przez Candida glabrata lub inne szczepy Candida non-albicans wymaga zwykle dokładniejszej diagnostyki niż niepowikłane zakażenie Candida albicans.
• Samodzielne stosowanie leków po poradach z forum może opóźnić rozpoznanie bakteryjnego zapalenia pochwy, choroby skóry albo infekcji przenoszonej drogą płciową.

Więcej o typowych objawach opisuje artykuł Infekcja grzybicza pochwy. Gdy wynik posiewu jest nietypowy, dolegliwości nawracają lub leczenie nie pomaga, można omówić sytuację podczas porady ginekologicznej online.

Saccharomyces cerevisiae to gatunek drożdży szeroko wykorzystywany w piekarnictwie i fermentacji. Nie należy do rodzaju Candida. Może przejściowo kolonizować organizm człowieka, ale zapalenie pochwy i sromu wywołuje rzadko. Opisane przypadki obejmowały zarówno bezobjawową kolonizację, jak i objawowe zapalenie podobne do zakażenia Candida albicans [2].

Grzybica pochwy jest natomiast najczęściej związana z Candida albicans. Rzadziej szczepami odpowiedzialnymi za infekcję są Candida glabrata, Candida krusei lub Candida tropicalis. Te szczepy Candida non-albicans mogą różnić się wrażliwością na powszechnie stosowane leki, dlatego przy nawrotach albo braku poprawy istotne znaczenie ma identyfikacja gatunku [1].

W publikacji obejmującej 75 kobiet z zakażeniem S. cerevisiae oceniano izolaty i ich podatność na leki przeciwgrzybicze. Wyniki tej grupy 75 kobiet nie uzasadniają jednak samodzielnego wyboru preparatu; pokazują przede wszystkim, że ten rzadki patogen może mieć zróżnicowaną lekowrażliwość [3]. Analiza 75 kobiet jest więc informacją badawczą, a nie schematem terapii dla każdej pacjentki.

Historyczne polskie stanowisko zespołu ekspertów, którego autorami byli m.in. Niemiec T., Drews K. i Kotarski J., także podkreślało potrzebę odróżniania pojedynczego epizodu od nawrotowego drożdżakowego zapalenia pochwy i sromu [7]. Obecne decyzje terapeutyczne powinny jednak opierać się na aktualnych wytycznych i indywidualnej ocenie klinicznej.

Saccharomyces cerevisiae w pochwie może oznaczać kolonizację albo rzeczywiste zakażenie. O rozpoznaniu nie decyduje wyłącznie nazwa drobnoustroju na wyniku. Znaczenie mają objawy, liczba nawrotów, obraz stanu zapalnego pochwy i sromu, wynik mikroskopii oraz to, czy wyhodowano jeden gatunek w dominującej ilości.

W klasycznej serii przypadków opisanej przez Sobel J. objawowe zapalenie związane z S. cerevisiae było bardzo rzadkie i klinicznie przypominało kandydozę wywołaną przez Candida albicans [2]. Jeżeli Saccharomyces cerevisiae w posiewie z pochwy pojawia się po raz kolejny, a objawy utrzymują się mimo terapii, lekarz może rozważyć ponowny posiew, identyfikację gatunku i lekowrażliwość.

Dopuszczalne stosowanie preparatów zawierających Saccharomyces cerevisiae jako probiotyk również warto omówić z lekarzem, ponieważ ten sam gatunek może wyjątkowo być izolowany z dróg rodnych. Nie należy zakładać, że każdy preparat drożdżowy będzie korzystny dla mikrobioty pochwy i sromu.

Leczenie grzybicy pochwy dobiera się do gatunku drożdżaka, ciężkości objawów, nawrotów i sytuacji klinicznej pacjentki. W niepowikłanej kandydozie Candida albicans stosuje się miejscowe azole albo wybrane schematy doustne. W ciąży CDC zaleca wyłącznie miejscowe azole przez 7 dni i odradza doustny flukonazol [1]. To ważne, ponieważ internetowe porady o jednorazowej dawce flukonazolu u kobiet ciężarnych są niezgodne z tym zaleceniem.

W zakażeniach Candida glabrata, Candida krusei, Candida tropicalis lub S. cerevisiae wybór leczenia może być trudniejszy. Nie ma jednego leku właściwego dla każdej pacjentki, a wyniki posiewu i lekowrażliwości należy interpretować klinicznie. Wytyczne podkreślają, że kolonizacji bez objawów nie należy automatycznie leczyć, a nawracająca grzybica pochwy wymaga potwierdzenia rozpoznania przed długotrwałą terapią [4].

Antybiotyki polienowe, takie jak nystatyna, należą do leków wykorzystywanych w leczeniu drożdżakowego zapalenia pochwy i sromu, ale dobór preparatu zależy od gatunku patogenu i sytuacji pacjentki [4]. Preparaty o szerokim spektrum działania nie powinny być stosowane bez upewnienia się, że odpowiadają rozpoznanej przyczynie infekcji pochwy.

Preparaty takie jak Clotrimazolum GSK, Macmiror Complex 500 czy Orungal różnią się substancją czynną, wskazaniami, przeciwwskazaniami i drogą podania. Linki prowadzą do informacji o lekach, ale nie stanowią rekomendacji ich zastosowania przy konkretnym wyniku posiewu.

Partner bez objawów zwykle nie wymaga rutynowego badania ani leczenia. Konsultacja jest zasadna, gdy występuje u niego zaczerwienienie, świąd lub podrażnienie żołędzi [1].

Nawrotom sprzyjają m.in. źle kontrolowana cukrzyca, częste stosowanie antybiotyków oraz niektóre stany obniżonej odporności. Nawracająca grzybica pochwy może więc skłonić lekarza do oceny czynników predysponujących, ale nie oznacza automatycznie cukrzycy [1]. Szczególnej oceny mogą wymagać również pacjentki leczone z powodu choroby nowotworowej lub przyjmujące leki osłabiające odporność.

W codziennej higienie intymnej warto unikać irygacji pochwy, perfumowanych środków i drażniących detergentów. Pomocne jest szybkie zmienianie mokrej odzieży, przewiewna bielizna i stosowanie antybiotyków wyłącznie ze wskazań medycznych [5].

Nie ma wystarczających podstaw, aby traktować probiotyki, Saccharomyces cerevisiae, dietę bez cukru lub cynk jako zamiennik leczenia przeciwgrzybiczego. Dane o probiotykach w drożdżakowym zapaleniu pochwy pozostają ograniczone, dlatego mogą być rozważane najwyżej jako wsparcie po konsultacji, a nie samodzielna terapia [6]. Nie potwierdzono również, że samo równoważenie mikrobioty jelit zapobiega przenoszeniu drożdżaków do pochwy.