Problemy ze wzwodem po 40. roku życia – przyczyny, diagnostyka i leczenie

• Problemy z erekcją po 40-tce mogą wiązać się m.in. z cukrzycą, nadciśnieniem, dyslipidemią, otyłością, paleniem, brakiem ruchu, chorobami układu nerwowego, niedoborem testosteronu, stresem oraz działaniem niektórych leków [1].
• Brak porannego wzwodu po 40-tce jest istotną informacją w wywiadzie, ale sam nie wskazuje jednej konkretnej przyczyny [1].
• Zaburzenia erekcji mogą być markerem zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego, dlatego przy podejrzeniu podłoża naczyniowego ważna jest także ocena tego ryzyka [3].
• Leczenie zaburzeń erekcji dobiera się do przyczyny i stanu zdrowia. Dostępne metody obejmują modyfikację stylu życia, leczenie chorób współistniejących, psychoterapię, inhibitory PDE5, urządzenia próżniowe, iniekcje do ciał jamistych oraz wybrane zabiegi chirurgiczne [1].

Więcej materiałów dotyczących profilaktyki i seksualności znajdziesz w dziale zdrowie mężczyzn. Jeśli trudności dotyczą równocześnie ejakulacji, sprawdź także, jak kontrolować wytrysk.

• zdrowie mężczyzn

Zaburzenia erekcji to utrzymująca się trudność w uzyskaniu albo utrzymaniu erekcji wystarczającej do satysfakcjonującego stosunku seksualnego [1]. Pojedynczy problem z erekcją po 40. roku życia nie przesądza o rozpoznaniu. Objawy nie muszą występować podczas każdego zbliżenia; liczą się ich powtarzalność, czas trwania i okoliczności. Tego typu problemy mogą obniżać jakość życia i pewność siebie.

Prawidłowe działanie mechanizmu erekcji wymaga współpracy naczyń, hormonów i układu nerwowego. Na poziomie neuronalnym bodźce uruchamiają impulsy nerwowe, rozkurcz mięśni gładkich oraz napływ krwi do ciał jamistych. Jednocześnie mechanizm żylno-okluzyjny ogranicza przedwczesny odpływ krwi. Nieprawidłowości w dopływie lub zatrzymywaniu krwi w obrębie żył mogą powodować trudności z utrzymaniem erekcji [1].

Diagnostyka obejmuje wywiad dotyczący początku trudności, utrzymania erekcji, porannych wzwodów, libido, ejakulacji, chorób, leków, używek, aktywności fizycznej oraz sytuacji psychicznej. Badanie fizykalne powinno uwzględniać układ moczowo-płciowy, naczyniowy, hormonalny i neurologiczny [1].

W podstawowej ocenie zaleca się oznaczenie glikemii lub HbA1c, profilu lipidowego i porannego testosteronu całkowitego; w wybranych sytuacjach lekarz rozszerza diagnostykę [1]. Brak erekcji, wzwodu po 40. roku życia nie wystarczają samodzielnie do ustalenia przyczyny.

Jeżeli problemy z erekcją po 40. roku życia łączą się ze spadkiem libido, poziomu testosteronu nie powinno się oceniać na podstawie jednego przypadkowego wyniku. Rozpoznanie niedoboru wymaga objawów i potwierdzenia niskiego porannego stężenia testosteronu w powtórnym badaniu [5].

Leczenie zaburzeń erekcji zależy od przyczyny, chorób współistniejących i preferencji pacjenta. Najpierw należy korygować modyfikowalne czynniki ryzyka i leczyć schorzenia, które mogą odpowiadać za problemy z erekcją [1]. W zależności od sytuacji dostępne metody obejmują psychoterapię, leki, urządzenia próżniowe, iniekcje do ciał jamistych lub leczenie zabiegowe [1].

Inhibitory PDE5, m.in. sildenafil i tadalafil, są zalecane przez EAU jako leczenie pierwszego rzutu [1]. Nie można jednak łączyć ich z azotanami ani donorami tlenku azotu, ponieważ grozi to znacznym spadkiem ciśnienia [1]. Dobór preparatu wymaga uwzględnienia chorób serca i innych przyjmowanych leków.

Należy pamiętać, że przy potwierdzonym hipogonadyzmie lekarz może rozważyć leczenie niedoboru testosteronu, ale nie jest ono terapią dla każdego mężczyzny z problemami z erekcją [5]. Pacjent spełniający kryteria diagnostyczne może omówić z lekarzem terapię testosteronową TRT. W Medicept jest to świadczenie prywatne, niefinansowane przez NFZ; o zasadności terapii decyduje lekarz po ocenie medycznej.

U starszych mężczyzn, w tym u mężczyzn po 40. roku życia, w diagnostyce trzeba uwzględniać możliwość współistnienia kilku przyczyn. Powtarzający się problem ze wzwodem po 40. roku życia lub problemy z potencją po 40. roku życia wymagają uwzględnienia chorób towarzyszących. Warto skonsultować się z lekarzem, gdy problemy z erekcją po 40-tce utrudniają odbycie satysfakcjonującego stosunku, wyraźnie różnią się od wcześniejszego funkcjonowania albo towarzyszy im spadek libido.

Szczególnie ważna jest ocena sercowo-naczyniowa u mężczyzn po 40. roku życia z podejrzeniem naczyniowego podłoża zaburzeń. Princeton IV traktuje zaburzenia erekcji jako marker zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego [1]. Jeżeli podczas aktywności seksualnej pojawia się ból w klatce piersiowej, nasilona duszność, omdlenie lub inny ostry objaw, potrzebna jest pilna pomoc medyczna [3].

Warto pamiętać, że zaburzenia erekcji mogą mieć przyczyny naczyniowe, neurologiczne, hormonalne, polekowe, psychologiczne lub mieszane. Odpowiednia diagnostyka pozwala wybrać leczenie bez pomijania chorób współistniejących.