Badanie OCT oka – interpretacja wyników krok po kroku

Badanie OCT oka i interpretacja wyników wymagają czegoś więcej niż spojrzenia na kolory wydruku. Prawidłowy wynik OCT i wynik poniżej zakresu referencyjnego trzeba zestawić z jakością skanu, anatomią oka, objawami oraz innymi badaniami, np. badaniem dna oka i pola widzenia [5].

• Badanie OCT pokazuje przekroje poszczególnych warstw siatkówki i umożliwia pomiary grubości siatkówki [1].
• Badanie OCT oka trwa krótko; samo skanowanie zwykle zajmuje od kilku do kilkunastu minut [1].
• Zielony, żółty i czerwony na raporcie odnoszą pomiar do bazy referencyjnej urządzenia, ale nie są diagnozą [6].
• OCT wspiera diagnostykę chorób siatkówki i jaskry oraz monitorowanie zmian w czasie [3].
• Wynik poniżej normy powinien ocenić okulista, ponieważ artefakty mogą wpływać na pomiary [7].

Jeżeli interesuje Cię przebieg innych procedur, zobacz też poradnik Co to jest cystoskopia i co wykazuje to badanie?

Więcej materiałów z tego obszaru znajdziesz w dziale Choroby oczu.

• doustny test obciążenia glukozą
• krzywa cukrowa

Podczas wykonania badania pacjent siedzi przed tomografem, opiera brodę i czoło na specjalnej podpórce i patrzy w punkt fiksacji. Badanie wymaga od pacjenta utrzymania głowy nieruchomo oraz krótkiego ograniczenia mrugania. Badanie trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut i jest bezbolesne [1].

Badanie OCT zazwyczaj nie wymaga specjalnego przygotowania [8]. Czasem przed wykonaniem badania stosuje się krople rozszerzające źrenice. Nie ma uniwersalnej zasady, że podaje się je dokładnie 15–20 minut przed skanem; czas zależy od preparatu i procedury placówki. Rozszerzenie źrenic może wymagać do około 30 minut, a zamazane widzenie utrzymywać się 4–6 godzin [1]. Wtedy warto przyjść z osobą towarzyszącą i nie prowadzić samochodu do powrotu wyraźnego widzenia [8].

Jeśli chcesz wiedzieć, jak odczytać badanie OCT, zacznij od jakości skanu i prawidłowości automatycznego wyznaczenia granic tkanek. Dopiero potem analizuje się liczby i mapy. Wyniki badania OCT są często porównywane z wynikami wzorcowymi w bazie referencyjnej urządzenia [6].

W raportach jaskrowych kolor zielony oznacza zwykle wynik w zakresie referencyjnym, a kolor żółty wartość graniczną. Czerwony wskazuje większe odchylenie od bazy [6]. Nie znaczy to jednak, że zielony oznacza na pewno zdrowe oko. Również czarna linia, liczba lub barwna mapa nie mają uniwersalnego znaczenia bez informacji, jaki parametr pokazuje raport.

Jak odczytać badanie OCT poniżej normy? Krótkowzroczność, nietypowa anatomia, błędy segmentacji lub słaba jakość skanu mogą powodować wyniki fałszywie alarmowe [7]. Dlatego wykrycie zmian trzeba porównać z badaniem klinicznym, badaniem dna oka i wcześniejszymi skanami.

W jaskrze analizuje się m.in. grubość RNFL, czyli warstwy włókien nerwowych, oraz parametry nerwu wzrokowego. OCT pozwala porównywać pomiary w czasie, ale prawidłowy wynik OCT nie wyklucza choroby, a wynik poza normą jej nie potwierdza [5].

Osoby z rozpoznaną jaskrą lub zwiększonym ryzykiem powinny regularnie poddawać się kontroli w terminach ustalonych przez okulistę. Częstotliwość wykonania badania zależy od ryzyka progresji i obrazu klinicznego.