Monural

• Monural 3 g to granulat do sporządzania roztworu doustnego; substancją czynną jest fosfomycyna, a jedna saszetka zawiera 3 g fosfomycyny w postaci trometamolu fosfomycyny.[1]

• Monural stosuje się w ostrym, niepowikłanym zapaleniu pęcherza moczowego u kobiet i dziewcząt powyżej 12 lat.[1][2]

• Monural nie jest lekiem przeznaczonym do leczenia każdego zakażenia układu moczowego. Objawy u mężczyzny, nawroty, brak poprawy po wcześniejszym leczeniu lub nietypowy przebieg wymagają szerszej oceny.[1]

• Na decyzję lekarza wpływają m.in. ciąża i karmienie piersią, czynność nerek, alergie, stosowane leki oraz dostępne wyniki badania moczu lub posiewu.[1]

• Preparat zawiera sacharozę i siarczyny obecne w aromatach, dlatego nietolerancje i reakcje nadwrażliwości powinny być zgłoszone w wywiadzie.[1]

• Niektóre objawy i okoliczności wymagają pilnej oceny zamiast oczekiwania na standardową konsultację zdalną.[3]

Monural 3 g jest lekiem przeciwbakteryjnym w postaci granulatu do sporządzania roztworu doustnego. Jego substancja czynna to fosfomycyna; w jednej saszetce znajduje się 3 g fosfomycyny w postaci trometamolu fosfomycyny. Zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego jednym ze wskazań jest ostre, niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego u kobiet i dziewcząt. Dokument zawiera również odrębne wskazanie okołooperacyjne dotyczące dorosłych mężczyzn poddawanych przezodbytniczej biopsji gruczołu krokowego.[1]

Monuralu nie należy stosować u dzieci poniżej 12 lat, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie. Przy konsultacji podaj dokładny wiek pacjentki i nazwę preparatu z wcześniejszego zalecenia, jeśli było wydane.[1][2]

Zakażenia układu moczowego obejmują różne sytuacje kliniczne. ChPL zaznacza, że zakażenia dróg moczowych u mężczyzn co do zasady uważa się za powikłane i Monural nie jest wskazany do ich leczenia w takim ujęciu.[1] Dobór antybiotyku powinien więc wynikać z rozpoznania i oceny lekarza.

Pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu, częstsze oddawanie moczu, nagłe parcie czy ból w podbrzuszu mogą występować w zakażeniu dróg moczowych, ale same w sobie nie przesądzają rozpoznania.[3] Przy pierwszym epizodzie lekarz zwykle potrzebuje informacji, kiedy objawy się zaczęły, czy narastają, czy pojawiła się zmiana wyglądu moczu oraz czy występują inne dolegliwości, które mogą zmieniać pilność lub kierunek diagnostyki.

Badanie moczu może być pomocne, ale nie w każdej sytuacji jest wykonywane przed podjęciem decyzji terapeutycznej; NHS wskazuje, że przy podejrzeniu zakażenia dróg moczowych lekarz może zlecić badanie moczu, lecz nie zawsze jest ono konieczne.[3] W konsultacji online lekarz ocenia, czy zebrany wywiad daje wystarczające podstawy do dalszego postępowania, czy potrzebne jest badanie laboratoryjne lub osobiste.

Szersze informacje o diagnostyce i postępowaniu znajdziesz w poradniku: leczenie zapalenia pęcherza.

Powrót objawów po wcześniejszym leczeniu nie oznacza automatycznie, że należy zastosować ten sam antybiotyk ponownie. Lekarz powinien wiedzieć, jaki lek był stosowany, kiedy zakończono terapię, czy objawy całkowicie ustąpiły oraz po jakim czasie wróciły. Przydatne są także wcześniejsze posiewy i antybiogramy, jeżeli zostały wykonane.

W przypadku przewlekłych lub nawracających zakażeń potrzebna może być weryfikacja rozpoznania i ocena, czy problem nie wiąże się z zakażeniem powikłanym lub drobnoustrojami opornymi. ChPL Monuralu zwraca na to uwagę szczególnie w odniesieniu do przewlekłych zakażeń u mężczyzn.[1] NHS również wskazuje, że nawroty lub utrzymywanie się objawów po leczeniu mogą wymagać ponownej konsultacji, dodatkowych badań lub dalszej diagnostyki.[3]

Ciąża zmienia sposób oceny objawów ze strony układu moczowego i powinna być zgłoszona lekarzowi na początku wywiadu. Zgodnie z ChPL fosfomycyna przenika przez łożysko, a dane dotyczące stosowania w pierwszym trymestrze są ograniczone. Monural może być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy istnieje jednoznaczna konieczność, dlatego decyzja wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.[1]

Również karmienie piersią powinno zostać omówione z lekarzem. ChPL podaje, że fosfomycyna przenika do mleka kobiecego w niewielkiej ilości, dlatego zasadność jej zastosowania wymaga oceny.[1] W tych sytuacjach lekarz może uznać, że konsultacja zdalna nie wystarcza do podjęcia decyzji terapeutycznej.

Najbardziej użyteczne są informacje, które pozwalają lekarzowi ocenić zarówno prawdopodobną przyczynę objawów, jak i bezpieczeństwo ewentualnego leczenia. Warto przygotować:

• początek i przebieg objawów – pomaga ocenić, czy obraz pasuje do ostrego, niepowikłanego zapalenia pęcherza, czy wymaga szerszej diagnostyki;

• informację o wcześniejszych epizodach i antybiotykach – nawrót lub brak poprawy może zmieniać dalszą diagnostykę;

• wyniki badania ogólnego moczu, posiewu i antybiogramu, jeśli są dostępne – mogą pomóc w ocenie wcześniejszego lub obecnego zakażenia;

• pełną listę leków przyjmowanych regularnie i doraźnie – jednoczesne stosowanie niektórych preparatów może mieć znaczenie dla fosfomycyny lub kontroli leczenia;

• informację o chorobach nerek – czynność nerek jest jednym z elementów bezpieczeństwa terapii;

• informację o ciąży lub karmieniu piersią – wpływa na ocenę zasadności zastosowania leku;

• alergie i nietolerancje – są istotne zarówno ze względu na substancję czynną, jak i substancje pomocnicze.

Przy podejrzeniu zakażenia dróg moczowych nie należy czekać na zwykłą konsultację online, jeśli występują objawy sugerujące możliwość zakażenia obejmującego wyższe drogi moczowe lub cięższy przebieg. Do pilnej oceny medycznej przemawiają m.in. wysoka lub bardzo niska temperatura, dreszcze, ból pleców lub boku pod żebrami, krew w moczu oraz szybkie nasilanie się objawów. Pilnej oceny wymaga także podejrzenie zakażenia układu moczowego w ciąży.[3]

Jeżeli przy podejrzeniu zakażenia pojawia się nagłe splątanie, nasilona senność lub zaburzenia świadomości albo trudności w mówieniu, potrzebna jest pomoc ratunkowa – należy wezwać zespół ratownictwa medycznego pod numerem 112 lub zgłosić się do SOR, a nie oczekiwać na standardową konsultację zdalną.[3]

Reakcje nadwrażliwości, sacharoza i siarczyny

Nadwrażliwość na fosfomycynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą jest przeciwwskazaniem do stosowania leku. Preparat zawiera sacharozę. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, złym wchłanianiem glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni go przyjmować. W aromacie mandarynkowym i pomarańczowym znajdują się również siarczyny, które rzadko mogą wywołać ciężkie reakcje nadwrażliwości i skurcz oskrzeli.[1]

W razie ciężkiej reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać stosowanie Monuralu i uzyskać pomoc medyczną. Alarmujące objawy to między innymi duszność lub świszczący oddech, nagła wysypka albo pokrzywka oraz obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła. Przy utrudnionym oddychaniu lub innym zagrożeniu życia wezwij pomoc pod numerem 112 lub 999.[1][2]

Możliwe działania niepożądane ze strony jelit i układu nerwowego

Do częstych działań niepożądanych wymienionych w ChPL należą m.in. biegunka, nudności, niestrawność i ból brzucha, a także ból i zawroty głowy.[1] Zawroty głowy mogą u części osób wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]

Biegunka o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego, zwłaszcza ze skurczami brzucha, krwią w stolcu lub gorączką, może wskazywać na poantybiotykowe zapalenie jelita grubego. Ulotka nakazuje w takiej sytuacji natychmiast przerwać przyjmowanie leku i skontaktować się z lekarzem. Nie przyjmuj wtedy leków przeciwbiegunkowych hamujących perystaltykę jelit. Także biegunka pojawiająca się po zakończeniu antybiotykoterapii wymaga oceny.[1][2]

Czynność nerek i jednoczesne stosowanie innych leków

Choroby nerek powinny zostać zgłoszone podczas konsultacji. ChPL nie zaleca stosowania Monuralu u pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek, dlatego aktualna czynność nerek może mieć bezpośrednie znaczenie dla decyzji lekarza.[1]

Metoklopramid obniża stężenie fosfomycyny w surowicy i moczu, dlatego jego jednoczesnego stosowania należy unikać; podobny wpływ mogą mieć inne leki zwiększające motorykę przewodu pokarmowego.[1] ChPL opisuje również możliwość zmian działania doustnych leków przeciwzakrzepowych podczas antybiotykoterapii. Z tego powodu lekarz powinien znać wszystkie stosowane leki, także przyjmowane doraźnie.

Różne antybiotyki mają własny skład, wskazania i przeciwwskazania, dlatego nie należy traktować ich jako zamiennych ani zakładać zasadności wspólnego stosowania. Na stronie Medicept dostępna jest również osobna karta preparatu Augmentin; wybór leczenia powinien jednak wynikać z aktualnego rozpoznania, wyników badań, wcześniejszej antybiotykoterapii i zaleceń lekarza.