Dobry lek na zawroty głowy – jaki preparat wybrać?

• Nie istnieje jeden preparat skuteczny przy każdej przyczynie dolegliwości.
• Dimenhydrynat jest dostępny bez recepty, lecz jego oficjalne wskazania obejmują przede wszystkim zapobieganie chorobie lokomocyjnej oraz nudnościom i wymiotom [1].
• Betahistyna to lek na zawroty głowy na receptę stosowany m.in. w chorobie Meniere’a i objawowych zawrotach pochodzenia przedsionkowego [2].
• W BPPV podstawą leczenia są odpowiednio dobrane manewry repozycyjne; leki na zawroty głowy nie usuwają przemieszczonych otolitów [3].
• Nagłe zawroty głowy z zaburzeniami mowy, podwójnym widzeniem lub nową niestabilnością chodu wymagają pilnej oceny medycznej [4].

Więcej informacji o bezpiecznym stosowaniu farmakoterapii zawiera poradnik leków.

• poradnik leków
• leki
• receptę online

Uczucie wirowania może wynikać z zaburzeń w uchu wewnętrznym, migreny, niedociśnienia ortostatycznego, niedokrwistości, odwodnienia, działania leków albo choroby neurologicznej. Najczęstsze przyczyny obwodowe to łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV), zapalenie błędnika, zapalenie nerwu przedsionkowego i choroba Meniere’a. BPPV wyzwala zwykle zmiana pozycji ciała; zapalenie błędnika może powodować zawroty głowy, zaburzenia równowagi, szumy uszne i niedosłuch, którego zwykle nie powoduje zapalenie nerwu przedsionkowego [5].

Zawroty głowy nie są rozpoznaniem, lecz objawem. Mogą mieć różne źródła, a ich przyczyny nie zawsze da się ustalić wyłącznie na podstawie opisu dolegliwości.

U osób starszych znaczenie mają spadki ciśnienia tętniczego po wstaniu, wielolekowość i ryzyko upadku. Niektóre leki mogą powodować zawroty głowy lub senność. Zawroty głowy związane z farmakoterapią wymagają przeglądu przyjmowanych preparatów. Przewlekłe zawroty głowy oraz zaburzenia równowagi ograniczające codzienne funkcjonowanie wymagają konsultacji.

Wybór zależy od czasu trwania napadu, związku z ruchem, nudności, szumów usznych, niedosłuchu i objawów neurologicznych. Krótkie uczucie wirowania po ruchu głową i nagłe uczucie wirowania z niestabilnością chodu wymagają innej oceny. Leki na zawroty głowy powinny odpowiadać rozpoznaniu i mieć akceptowalne ryzyko interakcji. Zależnie od produktu są dostępne w formie tabletek lub płynów, lecz forma nie przesądza o skuteczności.

Leczenie zawrotów głowy może obejmować farmakoterapię, rehabilitację przedsionkową lub manewry repozycyjne. Leki na zawroty głowy o działaniu przeciwhistaminowym oraz przeciwwymiotnym bywają stosowane doraźnie, ale mogą powodować senność. Leki przeciwlękowe i benzodiazepiny nie służą do samodzielnego, przewlekłego stosowania.

Miłorząb japoński bywa promowany jako składnik poprawiający przepływ krwi, mikrokrążenie i krążenie mózgowe. EMA nie zaakceptowała jednak wskazania Ginkgo biloba do wspomagającego leczenia zawrotów przedsionkowych z powodu niespójnych danych. Prawidłowe krążenie mózgowe ma znaczenie dla układu nerwowego, lecz nie każdy napad wynika z zaburzonego krążenia mózgowego. Krążenie mózgowe ocenia się na podstawie obrazu klinicznego i badań, nie reklamy produktu. Wybierając taki lek na zawroty głowy, warto wiedzieć, że deklaracja - poprawia krążenie, nie dowodzi efektu klinicznego. Miłorząb japoński może wpływać na leczenie przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe oraz zwiększać podatność na krwawienie [6].

Heel Vertigoheel jest zarejestrowany jako homeopatyczny produkt leczniczy ze wskazaniami leczniczymi, stosowany wspomagająco po wykluczeniu przez lekarza poważnej przyczyny dolegliwości [7]. Sam status produktu nie dowodzi skuteczności; nie ma dobrej jakości dowodów, że homeopatia skutecznie leczy jakąkolwiek chorobę [9]. Leki homeopatyczne, suplementy z miłorzębem japońskim i inne preparaty dostępne bez recepty nie powinny opóźniać diagnostyki.

Do preparatów przepisywanych na zawroty głowy należy m.in. betahistyna, stosowana w chorobie Meniere’a oraz w objawowym leczeniu zawrotów pochodzenia przedsionkowego. Według ulotki poprawia przepływ krwi w uchu wewnętrznym i obniża zwiększone ciśnienie [2]. Każdy lek na zawroty wymaga dopasowania do diagnozy; dowody z badań klinicznych nad terapią zawrotów głowy o różnych przyczynach pozostają ograniczone.

Inne leki na zawroty głowy dobiera lekarz zależnie od diagnozy: mogą to być krótkotrwale leki przeciwhistaminowe lub przeciwwymiotne, a w migrenie przedsionkowej leczenie typowe dla migreny. Antybiotyk nie leczy typowych zawrotów; ma zastosowanie jedynie przy rozpoznanym zakażeniu bakteryjnym. Nieuzasadnione użycie sprzyja zjawisku, jakim jest lekooporność bakterii.

Jeśli lekarz uzna farmakoterapię za zasadną, może wystawić receptę online. Zdalna konsultacja nie zastępuje badania stacjonarnego przy pierwszym, nagłym lub nietypowym epizodzie.

W łagodnych napadowych położeniowych zawrotach głowy diagnostyka obejmuje manewr Hallpike’a. Po potwierdzeniu BPPV zaleca się manewr repozycyjny, np. Epleya, o ile nie ma przeciwwskazań dotyczących szyi [3]. Leki na zawroty głowy nie korygują położenia otolitów. Leczenie zawrotów głowy polega tu na ich przemieszczeniu w uchu wewnętrznym, a nie na szukaniu preparatu, który poprawia krążenie mózgowe.