Trycholog: kim jest i kiedy udać się do lekarza od włosów?

Wizyta u trychologa może pomóc przy nadmiernym wypadaniu włosów, łupieżu, swędzeniu skóry głowy, nadmiernym przetłuszczaniu i pogorszeniu kondycji skóry głowy i włosów. Takie problemy z włosami i skórą głowy mogą obniżać jakość życia i pewność siebie, dlatego niepokojące zmiany warto skonsultować ze specjalistą. Warto wybrać osobę, która rozumie granice uprawnień i w przypadku problemów związanych ze skórą głowy lub problemów związanych z pielęgnacją kieruje do właściwego specjalisty.

• Trycholog zajmuje się włosami i skórą głowy, lecz sam tytuł nie oznacza wykształcenia lekarskiego.
• Może przeprowadzić szczegółowy wywiad, ocenić stan włosów i skóry głowy, pielęgnację oraz wykonać nieinwazyjne badanie trychologiczne.
• Rozpoznawanie chorób skóry, przepisywanie leków, leczenie farmakologiczne i biopsję skóry głowy wykonuje lekarz.
• Do dermatologa warto zgłosić się przy nagłym lub plackowatym ubytku włosów, bólu, pieczeniu, ropieniu, bliznowaceniu albo utracie brwi i rzęs.
• Badania krwi i badania hormonalne powinny wynikać z wywiadu oraz obrazu klinicznego, a nie z jednego pakietu dla wszystkich [3].

Więcej o miejscowej utracie włosów wyjaśnia artykuł: łysienie plackowate. Szerszy kontekst dolegliwości dermatologicznych porządkują informacje o problemach skórnych.

• informacje o problemach skórnych

Dermatolog to lekarz medycyny uprawniony do badania stanu zdrowia, rozpoznawania chorób, leczenia i wystawiania recept [1]. Może leczyć łysienie androgenowe, łysienie plackowate, grzybicę skóry głowy, łuszczycę skóry głowy, łojotokowe zapalenie skóry oraz choroby bliznowaciejące.

Trycholog bez wykształcenia lekarskiego nie ma uprawnień do przepisywania leków ani leczenia chorób skóry. Może ocenić kondycję skóry głowy i włosów, wskazać błędy pielęgnacyjne, przygotować odpowiedni plan i monitorować stan włosów w zakresie niemedycznym; ich stan nie jest jednak równoznaczny z rozpoznaniem choroby. Gdy widzi cechy procesu chorobowego, powinien zalecić konsultację lekarską.

Trycholog współpracuje z dermatologiem, a czasem także z endokrynologiem, ginekologiem, lekarzem rodzinnym lub dietetykiem. Współpraca z innymi specjalistami pozwala zapewnić kompleksową opiekę, gdy możliwych przyczyn wypadania włosów jest kilka. Zmiany hormonalne, choroby autoimmunologiczne, niedobory witamin, niewłaściwa dieta, leki i obciążenie organizmu mogą wpływać na cykl włosa, ale ich znaczenie ocenia lekarz na podstawie wywiadu i odpowiednich badań [3]. Odpowiednie badania dobiera się do objawów, a nie wyłącznie do nazwy problemu.

Warto udać się do trychologa przy problemach pielęgnacyjnych bez objawów pilnej choroby. Osoby zmagające się z problemami z włosami mogą skorzystać z pomocy trychologa, aby uporządkować problemy związane ze skórą głowy, stan włosów i skóry głowy oraz codzienne nawyki. Warto skorzystać z takiej oceny także przy problemach związanych z doborem kosmetyków.

Dolegliwości, z którymi pacjenci zgłaszają się do trychologa:

• nadmierne wypadanie włosów utrzymujące się od dłuższego czasu i zmiana tempa wypadania włosów,
• przerzedzenie na czubku głowy lub poszerzanie przedziałka,
• nadmierne przetłuszczanie, łupież, swędzenie skóry i inne problemy związane ze skórą głowy,
• nadmierne przetłuszczanie pojawiające się mimo prawidłowego mycia,
• świąd skóry głowy, uczucie ściągnięcia albo łagodne podrażnienia,
• łamliwe włosy i pogorszenie ich kondycji,
• potrzeba oceny efektów terapii zaleconej przez lekarza i zmian kondycji włosów.

Nadmierne wypadanie włosów ma różne typy i przyczyny – miejscowe lub ogólnoustrojowe. Znaczenie mają tempo wypadania włosów, lokalizacja przerzedzenia, stan skóry i objawy poza skórą głowy. Wzorzec wypadania włosów i czas trwania wypadania pomagają ukierunkować diagnostykę, lecz nie ustalają przyczyny problemu.

Osoby, które od dłuższego czasu zmagają się z łupieżem, powinny zwrócić uwagę na zaczerwienienie, tłuste łuski, pieczenie i świąd skóry. Tak może wyglądać łojotokowe zapalenie skóry głowy, ale podobne objawy występują w łuszczycy, grzybicy lub podrażnieniu kontaktowym. Tych chorób skóry nie należy rozpoznawać wyłącznie na podstawie obrazu z kamery. Stany zapalne wymagają oceny dermatologa, zwłaszcza gdy współistnieją z wypadaniem włosów. Leczeniem chorób skóry nie powinien zajmować się niemedyczny gabinet.

Do dermatologa warto zgłosić się bez odkładania konsultacji, gdy występuje nagłe nadmierne wypadanie włosów, ogniska bez włosów, utrata brwi lub rzęs, ból, pieczenie, ropne krosty, sączenie, strupy, silny świąd skóry głowy albo gładka, błyszcząca skóra w miejscu ubytku. Sygnał ostrzegawczy stanowi też szybkie poszerzanie przerzedzenia na czubku głowy lub zanik ujść mieszków. Wczesna diagnoza jest szczególnie ważna przy podejrzeniu trwałego uszkodzenia mieszków.

Łysienia bliznowaciejące prowadzą do trwałego zniszczenia mieszków włosowych i wymagają szybkiego podjęcia leczenia [6]. Grzybica skóry głowy również wymaga lekarza, ponieważ zwykle konieczne jest leczenie ogólne lekami przeciwgrzybiczymi; same preparaty miejscowe nie docierają wystarczająco do zakażonych mieszków włosowych [7].

Dermatolog może wykonać trichoskopię, badanie mykologiczne lub biopsję skóry głowy. Rozważa się jąbszczególnie przy podejrzeniu łysienia bliznowaciejącego albo gdy obraz nie pozwala na jednoznaczne rozpoznanie [3]. To lekarz ustala przyczyny problemu, dokonuje wstępnej diagnozy lub pełnego rozpoznania, decyduje, jak leczyć łysienie i czy potrzebne są terapie farmakologiczne, zabiegi medyczne, mezoterapia mikroigłowa lub inne procedury. Leczeniem chorób i oceną procesu chorobowego zajmuje się lekarz. Terapia światłem LED, preparaty miejscowe i suplementacja nie są uniwersalnym rozwiązaniem.

Konsultacja z dermatologiem online może być pierwszym etapem oceny na podstawie wywiadu i zdjęć. Dermatolog online podczas konsultacji może być w stanie pomóc ustalić, czy potrzebna jest szybka wizyta stacjonarna. Dokładną analizę mieszków, pobranie materiału i biopsję skóry głowy wykonuje się jednak w gabinecie. Teledermatologia bywa użyteczna przy chorobach włosów, ale nie zawsze zastępuje badanie bezpośrednie [8].