Gdzie przykleić plaster Evra? Zalecane miejsca i zasady aplikacji

Plastry Evra wymagają także regularności stosowania i codziennej kontroli przylegania. Plaster antykoncepcyjny powinien pozostawać prawidłowo przyklejony przez cały tydzień, dlatego znaczenie ma zarówno wybór miejsca, jak i przygotowanie skóry. [1]

• Plastry Evra można naklejać na pośladek, brzuch, górną zewnętrzną powierzchnię ramienia lub górną część tułowia. [1]
• Plaster antykoncepcyjny nie powinien być umieszczany na piersiach ani na skórze zaczerwienionej, podrażnionej lub uszkodzonej. [1]
• Skóra pod plaster antykoncepcyjny powinna być czysta, sucha, zdrowa i nieowłosiona; kremy, olejki, puder i preparaty miejscowe mogą zmniejszyć przyczepność plastra. [1]
• Po przyłożeniu plaster antykoncepcyjny należy mocno przyciskać dłonią przez 10 sekund i upewnić się, że jego brzegi dobrze przylegają do skóry. [1]
• Kolejny plaster antykoncepcyjny należy nakleić w innym miejscu, aby ograniczyć ryzyko podrażnienia skóry. [1]
• Schemat stosowania plastrów obejmuje trzy tygodnie z plastrem, a w czwartym tygodniu standardowego cyklu nie nakleja się plastra. [1]
• Jeżeli plaster pozostawał odklejony przez 24 godziny lub dłużej albo nie wiadomo, kiedy się odkleił, trzeba zastosować postępowanie opisane dla EVRA i dodatkową niehormonalną metodę antykoncepcji przez 7 dni nowego cyklu. [1]

Więcej o dostępnych metodach znajdziesz w dziale Antykoncepcja. Informacje o samym preparacie uzupełnia artykuł Evra – plastry, opinie i najważniejsze informacje.

• Antykoncepcja

Najlepiej przykleić plaster Evra tam, gdzie skóra jest zazwyczaj gładka, zdrowa i sucha, a jego krawędzie nie będą stale zahaczane przez ubranie. Polska Charakterystyka Produktu Leczniczego wskazuje cztery okolice: pośladki, brzuch, górną zewnętrzną część ramienia i górną część tułowia. [1] Plaster antykoncepcyjny powinien leżeć płasko i mieć pełny kontakt ze skórą. Ulotka doprecyzowuje, że należy wybrać miejsce, w którym ciasna odzież nie będzie ocierała plastra. [1]

Jeśli prowadzisz aktywny tryb życia, wybierz obszar, który nie jest intensywnie pocierany przez ramiączka, szwy czy odzież sportową. U niektórych kobiet plaster antykoncepcyjny lepiej trzyma się na ramieniu, u innych na brzuchu lub pośladku. Najważniejsze jest pozostanie w obrębie miejsc dopuszczonych w informacji o produkcie.

Podczas stosowania plastrów nie naklejaj kolejnego systemu dokładnie na tę samą powierzchnię skóry. Plaster antykoncepcyjny może pozostać w tej samej okolicy anatomicznej, ale powinien znaleźć się na innej powierzchni skóry. Rotacja pomaga uniknąć podrażnień skóry i ułatwia obserwację. [1]

Górnej części pleców można użyć jako obszaru aplikacji, jeżeli skóra jest zdrowa i nie dochodzi tam do stałego tarcia. EMA w publicznym opisie produktu wymienia górne plecy wśród miejsc stosowania. [2] Plaster antykoncepcyjny nie powinien być umieszczany bezpośrednio pod elementem garderoby, który stale przesuwa się po jego krawędziach.

Górna zewnętrzna część ramienia może być wygodna, ale przy ciasnych rękawach łatwiej o tarcie. Plaster antykoncepcyjny należy umieścić na zdrowej, suchej skórze; jeśli jego krawędzie regularnie się unoszą, przy kolejnej zmianie wybierz inną zatwierdzoną okolicę.

Plastra EVRA nie należy umieszczać na piersiach. Niewłaściwe są też obszary zaczerwienione, podrażnione, uszkodzone lub objęte aktywnymi zmianami skórnymi. [1] Plaster antykoncepcyjny powinien być naklejony na zdrową powierzchnię skóry.

Unikaj również miejsc, które stale ociera ciasną odzież. Nie stosuj pod plaster ani w planowanym miejscu aplikacji kremów, balsamów, olejków, pudrów, makijażu czy leków działających miejscowo, ponieważ mogą wpływać na właściwości klejące. [1] To właśnie miejsca narażone na tarcie i natłuszczanie częściej sprawiają problem z przyleganiem.

Udo nie znajduje się na liście miejsc aplikacji EVRA wskazanych w ChPL. [1] Plastry Evra należy więc umieszczać w zatwierdzonych okolicach, a nie na udzie tylko ze względu na wygodę lub dyskrecję.

EVRA to system transdermalny zawierający norelgestromin i etynyloestradiol; system transdermalny dostarcza substancje czynne przez skórę. Plastry hamują owulację, zagęszczają śluz szyjkowy i wpływają na endometrium, podobnie jak złożone doustne tabletki antykoncepcyjne. [2] Szerzej wyjaśniamy działanie plastrów antykoncepcyjnych.

Plastry Evra stosuje się w standardowym schemacie tygodniowym. Plastry działają zgodnie z założonym schematem tylko wtedy, gdy zachowana jest regularność i prawidłowe przyleganie. [1] Zmiana plastra następuje co 7 dni przez trzy tygodnie. Pierwszy plaster antykoncepcyjny wyznacza dzień zmiany; plaster antykoncepcyjny pozostaje założony przez 7 dni; kolejne zakłada się w 8. i 15. dniu, a od 22. dnia rozpoczyna się tydzień bez plastra. Nowy cykl zaczyna się po tej przerwie, która nie może trwać dłużej niż 7 dni. [1]

Jeżeli w poprzednim cyklu nie stosowano antykoncepcji hormonalnej, pierwszy plaster EVRA nakleja się w pierwszym dniu miesiączki i nosi przez 7 dni. [1] Gdy start następuje po pierwszym dniu cyklu, ChPL wymaga dodatkowej niehormonalnej metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni stosowania. [1] Potrzeba dodatkowego zabezpieczenia przy przejściu z innej metody antykoncepcji zależy od wcześniejszego preparatu i momentu zmiany.

Pora dnia nie ma znaczenia przy planowej wymianie: plaster można zmienić o dowolnej porze w wyznaczonym dniu. [1] Dzień zmiany powinien jednak pozostać stały. Planowa zmiana plastra nie wymaga zachowania konkretnej godziny. Plastry antykoncepcyjne są dostępne wyłącznie na receptę. Opakowanie plastrów Evra zawiera 3 sztuki.

Przy jego odklejaniu kluczowy jest próg 24 godzin podany w aktualnej ChPL EVRA. Jeżeli od odklejenia minęło mniej niż jedna doba i problem zauważono w ciągu 24 godzin, należy ponownie przykleić plaster antykoncepcyjny w tym samym miejscu albo zastosować nowy. Nie trzeba wtedy stosować dodatkowej metody, a kolejna zmiana plastra przypada w zwykłym dniu. [1]

Jeśli plaster był odklejony przez 24 godziny lub dłużej albo nie wiadomo, kiedy się odkleił, ochrona może być niewystarczająca. W takiej sytuacji należy rozpocząć nowy cykl od nowego plastra antykoncepcyjnego i w pierwszym tygodniu przez 7 dni stosować dodatkową niehormonalną metodę antykoncepcji. [1] To druga sytuacja, w której dodatkowej metody nie należy pomijać.

Jeżeli plaster antykoncepcyjny nie chce ponownie przylegać, nie używaj taśmy, bandaża ani dodatkowego kleju; ChPL zaleca zastosowanie nowego plastra. [1] Jeśli nie masz pewności, jak długo był odklejony, możesz skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Należy zapoznać się również z informacją w ulotce dołączonej do aktualnego opakowania. Ulotka dodatkowo wskazuje, aby nie próbować ponownie przyklejać plastra, który nie jest już wystarczająco klejący, skleił się, przykleił do innej powierzchni, ma przyklejony inny materiał albo po raz kolejny luźno przylega lub się odkleił. [1]

Skuteczność zależy od prawidłowego stosowania plastrów przez cały okres cyklu. NHS podaje, że plaster antykoncepcyjny przy konsekwentnym, prawidłowym stosowaniu jest skuteczny w ponad 99%, natomiast błędy w używaniu obniżają skuteczność. [3] Znaczenie mają terminowa wymiana, właściwa przerwa i prawidłowa reakcja na odklejenie.

U kobiet stosujących EVRA w badaniach rejestracyjnych opisanych przez EMA wskaźnik Pearla wyniósł 0,90. [2] Wskaźnik Pearla opisuje liczbę ciąż przypadających na 100 kobieto-lat stosowania; niższa wartość oznacza mniej ciąż w badanej populacji. Przy idealnym stosowaniu plaster antykoncepcyjny nadal wymaga prawidłowej aplikacji i regularnych zmian.

EMA wskazuje, że u kobiet stosujących EVRA i mających masę ciała 90 kg lub większą skuteczność może być mniejsza. [1] Zanim zdecydujesz się na tę metodę antykoncepcji, omów z lekarzem czynniki wpływające na bezpieczeństwo i skuteczność. Warto przygotować dokumentację medyczną oraz listę preparatów przyjmowanych równocześnie z innymi lekami.

Plastry Evra należą do złożonej antykoncepcji hormonalnej, dlatego przed rozpoczęciem stosowania plastrów potrzebna jest indywidualna ocena czynników ryzyka. ChPL wymienia m.in. czynną lub przebytą zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C lub S, przebyty zawał serca lub udar, migrenę z ogniskowymi objawami neurologicznymi, ciężkie nadciśnienie i niektóre choroby wątroby. [1]

Złożone hormonalne metody antykoncepcji zwiększają ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w porównaniu z niestosowaniem takiej antykoncepcji. [1] Ryzyko wystąpienia zakrzepu i ryzyko wystąpienia innych powikłań zależą od indywidualnych czynników. Ryzyko zakrzepicy wynosi 6–12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie. Choroby serca, palenie, otyłość, długotrwałe unieruchomienie lub rozległy zabieg chirurgiczny mogą mieć znaczenie przy kwalifikacji.

Plaster antykoncepcyjny może wywoływać działania niepożądane, ale nie występują one u każdej osoby. Najczęstsze skutki uboczne EVRA opisane przez EMA to ból głowy, nudności i tkliwość piersi. [2] Są to także najczęściej wymieniane działania niepożądane w podsumowaniu EMA. NHS wskazuje ponadto, że mogą pojawiać się zawroty głowy oraz zmiany krwawień w pierwszych miesiącach. [4]

Miejscowe działania niepożądane mogą obejmować podrażnienie skóry, dlatego rotacja miejsca aplikacji ma praktyczne znaczenie. Jeśli działania niepożądane lub inne skutki uboczne są nasilone albo utrudniają codzienne funkcjonowanie, należy omówić je z lekarzem.

Zaburzenia nastroju również wymagają uwagi: europejskie zalecenia bezpieczeństwa dla hormonalnych środków antykoncepcyjnych wskazują, że niektóre kobiety zgłaszały depresję lub obniżenie nastroju. [5] Z kolei spadek libido nie powinien być automatycznie przypisywany plastrowi; NHS podaje, że nie ma dowodów, iż plaster zmienia popęd seksualny. [4]

Zatorowość płucna, zakrzepica czy objawy neurologiczne mogące sugerować udar wymagają pilnej oceny medycznej. [1] Nagła duszność, ból w klatce piersiowej albo jednostronny ból i obrzęk kończyny nie są typowymi, łagodnymi skutkami ubocznymi i nie powinny być obserwowane w domu bez konsultacji.

Na skuteczność antykoncepcji hormonalnej mogą wpływać interakcje z innymi lekami i preparatami ziołowymi. NHS wymienia m.in. niektóre leki stosowane w gruźlicy, padaczce i HIV, a także gryzeofulwinę, lamotryginę, bosentan i dziurawiec. [3] Przed rozpoczęciem stosowania plastrów warto omówić wszystkie przyjmowane preparaty z lekarzem lub farmaceutą. EVRA jest przeznaczona dla kobiet w wieku rozrodczym, ale sama przynależność do tej grupy nie przesądza o możliwości stosowania. [1]