Ile trwa angina? Czas trwania anginy wirusowej, bakteryjnej i ropnej

Z artykułu dowiesz się, czym jest angina, jak długo trwa angina wirusowa i angina ropna, ile może utrzymywać się gorączka oraz jakie objawy wymagają konsultacji. Wyjaśniamy również zasady diagnostyki, leczenie anginy i ryzyko powikłań anginy paciorkowcowej.

• Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, które najczęściej ma podłoże wirusowe lub bakteryjne.
• Nieswoiste ostre zapalenie gardła trwa zazwyczaj około 7 dni, a większość chorych zdrowieje bez antybiotyku [1].
• Angina wirusowa jest leczona objawowo. Katar, kaszel, chrypka lub zapalenie spojówek częściej wskazują na infekcję wirusową niż paciorkowcową [2].
• Angina paciorkowcowa jest wywoływana przez Streptococcus pyogenes. Rozpoznanie można potwierdzić szybkim testem antygenowym lub posiewem wymazu z gardła [2].
• Antybiotyki stosuje się w potwierdzonej anginie bakteryjnej, a nie w wirusowym zapaleniu gardła [2].
• Gorączka powinna stopniowo ustępować wraz z poprawą stanu chorego. Jej utrzymywanie się, nawrót albo pogorszenie wymagają ponownej oceny lekarskiej.
• Trudności w oddychaniu, niemożność przełykania śliny, odwodnienie lub jednostronny nasilony ból gardła są wskazaniem do pilnej pomocy medycznej.

Więcej o objawach, rozpoznawaniu i możliwych następstwach zakażenia wyjaśnia artykuł: Angina paciorkowcowa i jej powikłania.

• ile trwa biegunka wirusowa

Określeniem angina potocznie nazywa się ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych. Jej przyczyny mogą być wirusowe lub bakteryjne. Wirusy są najczęstszą przyczyną zapalenia gardła we wszystkich grupach wieku. Paciorkowce beta-hemolizujące grupy A, czyli Streptococcus pyogenes, są natomiast najczęstszym bakteryjnym czynnikiem anginy [2].

Zakażenie może szerzyć się głównie drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z wydzielinami osoby chorej. Ryzyko zwiększa bliski kontakt z innymi osobami, szczególnie w domu, szkole lub przedszkolu [2]. Zachorowania są częstsze w okresie jesienno-zimowym i wczesną wiosną, gdy więcej czasu spędza się w zamkniętych pomieszczeniach.

Angina paciorkowcowa występuje najczęściej u dzieci w wieku 5–15 lat, a u najmłodszych pacjentów, poniżej 3. roku życia, typowy obraz ostrego paciorkowcowego zapalenia gardła jest rzadki [2]. U dorosłych większość przypadków bólu gardła ma podłoże wirusowe.

Objawy anginy nie pozwalają zawsze jednoznacznie określić jej przyczyny. W pierwszych dniach choroby trzeba jednak zwrócić uwagę na charakterystyczne symptomy i ich zestawienie.

Angina wirusowa częściej powoduje stopniowo narastający ból gardła, katar, kaszel, chrypkę, bóle mięśni, stan podgorączkowy, ogólne osłabienie i złe samopoczucie. Mogą pojawić się również owrzodzenia w jamie ustnej albo zapalenie spojówek. Jej przebieg bywa łagodniejszy, chociaż infekcji wirusowej również może towarzyszyć wysoka gorączka [2].

Angina paciorkowcowa zwykle rozpoczyna się nagle. Typowe objawy anginy paciorkowcowej obejmują:

• silny ból gardła i trudności w przełykaniu,
• gorączkę,
• zaczerwienienie gardła,
• powiększone migdałki, czasem pokryte białawymi wysiękami,
• ropne naloty lub biały nalot na migdałkach,
• powiększone i bolesne węzły chłonne szyjne,
• ból głowy,
• wybroczyny na podniebieniu,
• brak kaszlu i kataru.

U dzieci jako inne objawy mogą wystąpić ból brzucha, nudności lub wymioty [2]. Sam biały nalot nie przesądza jednak o infekcji bakteryjnej. Angina ropna bywa mylona z wirusowym zapaleniem migdałków, mononukleozą zakaźną oraz innymi chorobami przebiegającymi z nalotami.

Angina wirusowa trwa zazwyczaj około 7 dni, choć kaszel, uczucie podrażnienia gardła lub ogólne osłabienie mogą utrzymywać się nieco dłużej [1]. Czas trwania anginy wirusowej zależy również od rodzaju wirusa oraz ogólnego stanu chorego.

W przeciwieństwie do anginy bakteryjnej nie wymaga leczenia antybiotykiem. Stosuje się leczenie objawowe, które ma poprawić komfort pacjenta: odpoczynek, prawidłowe nawodnienie, leki przeciwbólowe lub przeciwgorączkowe odpowiednie dla wieku i stanu zdrowia. Antybiotyk nie działa na wirusy i nie przyspiesza powrotu do zdrowia w wirusowym zapaleniu gardła [2].

Nie każda infekcja gardła z pęcherzykami lub nadżerkami jest klasyczną anginą. Przykładem jest herpangina, która jest zakażeniem wirusowym o innym obrazie klinicznym.

Angina paciorkowcowa jest bakteryjnym zapaleniem gardła wywołanym przez paciorkowce grupy A. W języku potocznym często określa się ją jako anginę ropną, chociaż naloty na migdałkach nie są swoiste wyłącznie dla zakażenia bakteryjnego.

Ile trwa angina ropna? Najbardziej nasilone objawy mogą zacząć zmniejszać się w ciągu kilku dni od rozpoczęcia odpowiedniego leczenia, ale czas trwania anginy nie jest jednakowy u wszystkich pacjentów. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami niektóre schematy leczenia penicyliną lub amoksycyliną stosuje się przez 10 dni [2]. Długość terapii zależy jednak od wybranego antybiotyku, dlatego należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza.

Przy odpowiednim leczeniu antybiotykowym można ograniczyć czas objawów, zakaźność i ryzyko wybranych powikłań [2]. Nawet jeśli ból gardła, gorączka i ropne naloty zmniejszą się po 3–4 dniach, nie wolno samodzielnie skracać terapii. Pełna kuracja powinna zostać zakończona zgodnie z otrzymanym schematem.

Nie istnieje jedna wartość określająca, ile trwa gorączka przy anginie. Może wystąpić zarówno w anginie bakteryjnej, jak i wirusowej. Temperatura powinna stopniowo obniżać się wraz z poprawą samopoczucia, zwykle w pierwszych kilku dniach choroby.

Jak długo gorączka przy anginie u dziecka może być obserwowana w domu, zależy od wieku, wysokości temperatury, reakcji na płyny i leki przeciwgorączkowe oraz obecności innych objawów. U niemowlęcia, dziecka odwodnionego, wyraźnie sennego albo mającego trudności z oddychaniem lub przełykaniem potrzebna jest pilna konsultacja.

Temperatura powyżej 38°C sama nie rozstrzyga, czy zakażenie ma podłoże bakteryjne. Jeśli gorączka nie ustępuje mimo rozpoczęcia leczenia, nawraca po początkowej poprawie albo towarzyszy jej narastający jednostronny ból, lekarz powinien ponownie ocenić pacjenta.

Leczenie anginy zależy od jej przyczyny. Antybiotyki stosuje się tylko w anginie bakteryjnej potwierdzonej odpowiednim badaniem lub rozpoznanej przez lekarza zgodnie z kryteriami klinicznymi. Wirusowe zapalenie gardła nie wymaga leczenia antybiotykami [2].

W anginie paciorkowcowej leczenie antybiotykiem skraca czas objawów, ogranicza przenoszenie bakterii na osoby z bliskiego kontaktu i zmniejsza ryzyko powikłań [2]. Penicylina lub amoksycylina są najczęściej lekami pierwszego wyboru, lecz preparat, dawkę i czas kuracji ustala lekarz z uwzględnieniem wieku, alergii oraz stanu pacjenta.

Leczenie anginy ropnej nie powinno opierać się wyłącznie na wyglądzie migdałków. Biały nalot może mieć również inne przyczyny. Nie należy przyjmować antybiotyków pozostałych po wcześniejszej infekcji ani stosować preparatu przepisanego innej osobie.

Leczenie objawowe obejmuje odpoczynek, odpowiednie przyjmowanie płynów oraz leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, takie jak paracetamol albo – jeżeli nie ma przeciwwskazań – ibuprofen [1]. Dawkowanie u dzieci powinno być dostosowane do masy ciała i zaleceń lekarza lub informacji w ulotce.

Pomocne mogą być również:

• picie chłodnych lub ciepłych napojów, zależnie od indywidualnej tolerancji,
• miękkie posiłki, które nie podrażniają gardła,
• płukanie gardła roztworem na bazie soli u osób, które potrafią bezpiecznie wypluć płyn,
• preparaty do ssania przeznaczone dla odpowiedniego wieku,
• unikanie dymu tytoniowego i alkoholu.

Naturalne środki, napary ziołowe i płukanki mogą przynieść ulgę, ale nie zastępują diagnostyki ani skutecznej antybiotykoterapii w przypadku anginy bakteryjnej.

Osoba chora powinna pozostać w domu, dopóki ma gorączkę i czuje się wyraźnie osłabiona. Przy anginie paciorkowcowej powrót do pracy, szkoły lub przedszkola jest możliwy po ustąpieniu gorączki oraz po upływie co najmniej 12–24 godzin od rozpoczęcia właściwego antybiotyku [2].

Powrót do normalnej aktywności powinien być stopniowy. Należy pamiętać o higienie rąk, zasłanianiu ust podczas kaszlu lub kichania oraz nieużywaniu wspólnych kubków i sztućców. Odpowiednie leczenie i ograniczenie bliskiego kontaktu w najbardziej zakaźnym okresie zmniejsza ryzyko transmisji.

Konsultacja jest wskazana, gdy silny ból gardła utrudnia jedzenie i picie, objawy nasilają się zamiast ustępować, gorączka utrzymuje się lub wraca albo podejrzewana jest angina paciorkowcowa.

Pilnej pomocy wymagają:

• duszność, świst lub utrudnione oddychanie,
• niemożność przełykania śliny lub nasilone ślinienie,
• objawy odwodnienia,
• narastający jednostronny ból i obrzęk gardła,
• szczękościsk, zmiana głosu lub trudność w otwieraniu ust,
• wyraźna senność, zaburzenia świadomości albo szybko pogarszający się stan,
• obrzęk szyi,
• ciemne zabarwienie moczu, obrzęki lub zmniejszenie ilości oddawanego moczu po infekcji.

Jednostronny ból, szczękościsk i zmieniony głos mogą wskazywać na ropień okołomigdałkowy, który wymaga pilnej oceny.