Czy tabletki antykoncepcyjne działają od razu?

• Dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne rozpoczęte w ciągu pierwszych 5 dni cyklu menstruacyjnego zwykle zapewniają ochronę od pierwszej tabletki. Przy starcie po 5. dniu trzeba stosować dodatkową metodę, na przykład prezerwatywy, przez 7 dni [1].
• Tradycyjne tabletki jednoskładnikowe oraz preparaty z dezogestrelem zaczynają chronić od razu, jeśli ich przyjmowanie rozpoczęto w dniach 1–5 cyklu. Przy późniejszym starcie dodatkowe zabezpieczenie jest potrzebne przez 2 dni [2].
• Tabletki jednoskładnikowe z drospirenonem zapewniają natychmiastową ochronę przy rozpoczęciu pierwszego dnia krwawienia. W innym momencie cyklu należy stosować dodatkową metodę przez 7 dni [2].
• Tabletki antykoncepcyjne nie działają wstecz i nie zabezpieczają stosunków, do których doszło przed przyjęciem pierwszej tabletki.
• Tabletki antykoncepcyjne nie chronią przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową; taką ochronę mogą wspierać prezerwatywy [4].

Jeżeli kończy Ci się stosowany preparat lub potrzebujesz omówić jego dalsze przyjmowanie, podczas prywatnej konsultacji można ocenić zasadność kontynuacji; recepta online może zostać wystawiona wyłącznie wtedy, gdy lekarz uzna to za medycznie zasadne. Medicept realizuje świadczenia wyłącznie prywatnie, bez finansowania przez NFZ.

• recepta online

W antykoncepcji hormonalnej stosuje się preparaty o różnym składzie. Tabletki antykoncepcyjne zawierające dwa składniki mają estrogen i progestagen. Ich działanie opiera się przede wszystkim na hamowaniu owulacji, czyli uwolnienia komórki jajowej z jajnika. Hormony wpływają również na śluz szyjkowy, utrudniając plemnikom przedostanie się przez szyjkę macicy [4].

Tabletki jednoskładnikowe zawierają jeden hormon — progestagen. Różne rodzaje tych preparatów nie działają identycznie. Tradycyjne tabletki jednoskładnikowe przede wszystkim zagęszczają śluz szyjkowy, natomiast preparaty z dezogestrelem lub drospirenonem silniej hamują owulację. Z tego powodu reguła określająca, od kiedy działają tabletki antykoncepcyjne, nie może być taka sama dla każdego produktu. Różnice w antykoncepcji hormonalnej dotyczą również okna czasowego dla spóźnionej dawki [3].

Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej może zmienić poziom ochrony, ale zasady postępowania zależą od rodzaju leku, liczby pominiętych tabletek i miejsca w opakowaniu. Nie istnieje jedna bezpieczna reguła 12 godzin dla wszystkich pigułek.

Godzina przyjmowania tabletek ma szczególne znaczenie. Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe mają różne okna czasowe: dopuszczalne opóźnienie może wynosić 3, 12 albo 24 godziny, zależnie od substancji czynnej. Jeżeli zapomnisz przyjąć jedną tabletkę, sprawdź ulotkę i zastosuj instrukcję dla swojego preparatu. W przypadku dwóch lub większej liczby pominiętych tabletek dwuskładnikowych zwykle potrzebne jest dodatkowe zabezpieczenie przez 7 kolejnych dni prawidłowego przyjmowania [6]. W pierwszym tygodniu opakowania po współżyciu bez zabezpieczenia może być konieczna pilna konsultacja dotycząca antykoncepcji awaryjnej.

Skuteczność tabletek antykoncepcyjnych zależy głównie od regularności i ciągłości przyjmowania tabletek. Tabletki antykoncepcyjne należy przyjmować codziennie o tej samej porze lub w granicach dopuszczalnego okna dla danego preparatu. Stały poziom ochrony wymaga regularnego dawkowania; przy tabletkach jednoskładnikowych pomaga ono utrzymać wpływ na śluz szyjkowy [3].

Błędy przyjmowania tabletek, wymioty, nasilona biegunka oraz niektóre leki przyspieszające metabolizm hormonów mogą obniżać ich skuteczność. Dotyczy to między innymi części leków przeciwpadaczkowych, rifampicyny i rifabutyny, niektórych leków stosowanych w terapii HIV oraz ziela dziurawca [5].