Czarne, fusowate wymioty z krwią – co mogą oznaczać?

[[1]](#source-1).

Krwiste wymioty mogą zawierać świeżą, jasnoczerwoną krew, skrzepy albo ciemną treść. Krwiste wymioty są objawem możliwego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Niezależnie od wyglądu wymioty z krwią wymagają pilnej oceny medycznej. Szczególnie niepokojące są omdlenie, narastające osłabienie, bladość skóry, zawroty głowy, przyspieszone tętno, duszność, silny ból brzucha lub smolisty stolec [[2]](#source-2).

• Czarne wymioty i fusowate wymioty najczęściej wskazują, że krew zalegała w żołądku i została częściowo zmieniona przez sok żołądkowy.
• Krwawe wymioty mogą być związane m.in. z krwawieniem z wrzodów żołądka i dwunastnicy, uszkodzeniem błony śluzowej, żylakami przełyku lub zespołem Mallory'ego-Weissa.
• Duża ilość świeżej krwi, zaburzenia świadomości, duszność, omdlenie lub objawy wstrząsu wymagają wezwania pogotowia ratunkowego i pilnej pomocy medycznej.
• Leków przeciwwymiotnych ani leków hamujących wydzielanie kwasu nie należy przyjmować na własną rękę zamiast pilnej diagnostyki.

Jedną z częstszych przyczyn jest choroba wrzodowa. Więcej materiałów o chorobach układu pokarmowego i dolegliwościach obejmujących układ pokarmowy znajduje się w odpowiednim dziale tematycznym.

Fusowate wymioty mogą mieć różne przyczyny w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a szkodliwe działanie niektórych leków jest tylko jednym z możliwych mechanizmów. Najważniejsze przyczyny krwistych wymiotów to:

• krwawienie z wrzodów żołądka lub dwunastnicy; zakażenie Helicobacter pylori i stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych należą do głównych czynników choroby wrzodowej, ponieważ mogą osłabiać błonę śluzową [[3]](#source-3);
• zapalenie błony śluzowej żołądka, nadżerki i krwotoczne zapalenie żołądka, w których alkohol, NLPZ lub leki przeciwkrzepliwe mogą uszkadzać błonę śluzową;
• pęknięcia żylaków przełyku, najczęściej związane z marskością wątroby i nadciśnieniem wrotnym [[4]](#source-4);
• zespół Mallory'ego-Weissa, czyli pęknięcie błony śluzowej przełyku – śluzówki przełyku – po gwałtownych lub powtarzających się wymiotach, które nadmiernie obciążają błonę śluzową;
• rzadziej nowotwór przełyku lub rak żołądka, zmiany naczyniowe, uraz albo krwawienie związane z połknięciem ostrego przedmiotu [[2]](#source-2).

Czarne wymioty po alkoholu mogą wynikać z uszkodzenia błony śluzowej żołądka, krwawienia z wrzodów żołądka, zespołu Mallory'ego-Weissa lub pęknięcia żylaków przełyku. Alkohol drażni błonę śluzową, lecz nie należy tłumaczyć objawu wyłącznie szkodliwym działaniem alkoholu.

Szczególnie niepokojące objawy towarzyszące to smolisty stolec, ból brzucha lub klatki piersiowej, zimne poty, bladość, duszność, omdlenie, splątanie i szybkie tętno. Mogą wskazywać na znaczną utratę krwi lub wstrząs [[2]](#source-2).

W przypadku pojawienia się krwistych wymiotów z dużą ilością świeżej krwi, utratą przytomności lub zaburzeniami oddychania konieczne jest uzyskanie natychmiastowej pomocy medycznej. Pogotowie ratunkowe należy wezwać także wtedy, gdy dziecko lub osoba przyjmująca leki przeciwkrzepliwe ma omdlenie, duszność, zaburzenia świadomości albo szybko narastające osłabienie.

Pierwszym krokiem jest stabilizacja stanu pacjenta. Badania laboratoryjne mogą obejmować morfologię, parametry krzepnięcia, ocenę zaburzeń elektrolitowych, próby wątrobowe i grupę krwi. Kluczowe znaczenie ma badanie endoskopowe, które lokalizuje miejsca krwawienia w górnym odcinku przewodu pokarmowego, zwłaszcza w żołądku i dwunastnicy, i umożliwia ich zaopatrzenie. Badania obrazowe mogą być pomocne, gdy źródło krwawienia pozostaje niejasne [[5]](#source-5).

Należy pamiętać, że odpowiednie postępowanie zależy od przyczyny. Leczenie może obejmować endoskopowe zamknięcie naczynia, inhibitory pompy protonowej, leki stosowane przy krwawieniu z żylaków, przetoczenie krwi lub embolizację. Przy krwawieniu z żołądka i dodatnim wyniku testu w kierunku Helicobacter pylori lekarz wdraża leczenie zakażenia. Przetoczenie krwi zależy od stanu pacjenta i wyników badań. Interwencja chirurgiczna bywa konieczna po niepowodzeniu metod endoskopowych i radiologicznych [[5]](#source-5). Leki przeciwwymiotne nie usuwają źródła krwawienia.