E-recepta a recepta papierowa – co muszą zawierać i jak je zrealizować?

• E-recepta jest elektronicznym dokumentem zapisanym w systemie e-zdrowie; można ją odebrać przez SMS, e-mail, Internetowe Konto Pacjenta albo aplikację mojeIKP.
• Do realizacji e-recepty zwykle wystarcza czterocyfrowy kod i numer PESEL albo kod QR wyświetlony w aplikacji mojeIKP.
• Standardowa e-recepta jest ważna przez 30 dni, recepta na antybiotyk przez 7 dni, a recepta na preparaty immunologiczne wytwarzane indywidualnie dla pacjenta przez 120 dni.
• E-recepta roczna może być ważna przez 365 dni, ale lekarz musi wyraźnie to zaznaczyć i określić dawkowanie.
• Na recepcie rocznej można przepisać leki maksymalnie na 360 dni kuracji, a jednorazowo apteka może wydać zapas na maksymalnie 120 dni.
• Papierowa recepta może być wystawiona m.in. podczas awarii systemu, dla osoby o nieustalonej tożsamości lub w określonych przypadkach recept transgranicznych.
• Lekarz może wystawić receptę po konsultacji tylko wtedy, gdy uzna to za medycznie zasadne. Konsultacje online można odbyć w przychodniach POZ.

Osoba, która potrzebuje oceny wskazań do kontynuacji farmakoterapii, może skorzystać z usługi recepta online. Wystawienie e-recepty nie jest automatyczne i zawsze zależy od decyzji lekarza po analizie stanu zdrowia pacjenta. Można ją uzyskać w ciągu 15 minut do godziny.

• recepta online

Recepta jest dokumentem wystawianym przez uprawnioną osobę, zawierającym zlecenie wydania wskazanemu pacjentowi określonego produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego albo wyrobu medycznego. Podstawową formą recepty jest obecnie postać elektroniczna [1]. Lek możesz kupić w każdej aptece.

E-recepta jest zapisywana w centralnym systemie, dlatego nie można jej zgubić w taki sposób jak kartki, jest wygodną wersją elektroniczną. Pacjent może ponownie sprawdzić e-receptę na swoim Internetowym Koncie Pacjenta lub w aplikacji mobilnej mojeIKP. Papierowa recepta jest fizycznym dokumentem, który trzeba przedstawić w aptece. Różnica dotyczy więc przede wszystkim nośnika i sposobu dostępu, a nie podstawowej funkcji dokumentu. E -receptę możesz w każdej chwili możesz sprawdzić.

Recepty online to potoczne określenie e-recept wystawianych po konsultacji przeprowadzonej na odległość. Sama forma konsultacji nie zmienia obowiązków lekarza. Przed wystawieniem recepty lekarz powinien zebrać informacje potrzebne do oceny wskazań, przeciwwskazań, stosowanych leków i bezpieczeństwa dalszego leczenia [2]. Jest to niezwykle wygodny sposób pozyskania recepty w przypadku pacjentów chorych przewlekle.

Zakres danych zależy od rodzaju recepty i przepisywanego produktu, jednak recepty powinny identyfikować pacjenta, osobę wystawiającą oraz przepisany lek. Ważnym elementem są dane pacjenta, w tym imię, nazwisko i – w typowych przypadkach – numer PESEL. Dokument zawiera również informacje o leku: jego nazwę, postać, ilość leku oraz sposób dawkowania.

Na recepcie znajduje się data wystawienia. Lekarz może też wskazać konkretną datę realizacji, od której pacjent będzie mógł wykupić lek. W przypadku e-recepty termin realizacji jest liczony oddzielnie dla każdego przepisanego produktu [1]. Jeżeli dawkowanie jest niepełne lub nieczytelne, może to ograniczyć ilość leku możliwą do wydania przez farmaceutę, dlatego sposób stosowania jest ważnym elementem dokumentu [1].

Recepta papierowa zawiera ponadto dane wymagane do weryfikacji autentyczności dokumentu. Musi być sporządzona w sposób czytelny i trwały. E-recepta jest tworzona w systemie informatycznym, dlatego farmaceuta odczytuje dane elektronicznie, a pacjent nie musi przedstawiać odręcznego zapisu.

To, jak długo ważna jest e-recepta, zależy od rodzaju leku i oznaczeń wprowadzonych przez osobę wystawiającą. Należy pamiętać, że liczby dni nie są takie same dla wszystkich produktów:

• 7 dni – tyle wynosi termin realizacji recepty na antybiotyk do stosowania wewnętrznego lub pozajelitowego;
• 30 dni – to standardowy termin ważności większości recept;
• 120 dni – dotyczy m.in. leków immunologicznych wytwarzanych indywidualnie dla pacjenta oraz określonych produktów sprowadzanych z zagranicy;
• 365 dni – tyle może być ważna recepta roczna, jeżeli lekarz odpowiednio ją oznaczy.

Terminy 7 dni, 30 dni i 120 dni wynikają z rodzaju przepisanego produktu. Standardowa e-recepta ważna przez 30 dni nie może zostać zrealizowana po upływie tego terminu. Jeśli jednak lekarz wpisał późniejszą datę realizacji , 30 dni liczy się od tej daty, a nie od daty wystawienia recepty[3].

Warto sprawdzić datę realizacji przed wyjściem do apteki. Informację, do kiedy recepta jest ważna, można znaleźć na dokumencie, w Internetowym Koncie Pacjenta oraz w aplikacji mojeIKP. Dzięki temu łatwiej uniknąć sytuacji, w której termin ważności już minął a ty zostaniesz bez odpowiedniej ilości opakowań leku.

Warto wiedzieć: Telemedycyna

E-recepta może być ważna przez 365 dni, najczęściej w przypadku choroby przewlekłej i stałego stosowania danego leku. Lekarz prowadzący musi zaznaczyć, że recepta jest ważna rok, oraz prawidłowo określić dawkowanie. Mimo ważności wynoszącej 365 dni można przepisać leki maksymalnie na 360 dni kuracji [3].

Jednorazowo farmaceuta może wydać ilość leku potrzebną na maksymalnie 120 dni stosowania. Kolejną porcję na następne 120 dni można otrzymać po upływie trzech czwartych okresu, na który wydano poprzednią porcję, czyli zwykle po 90 dniach [3].

Pierwsze opakowanie z recepty rocznej najlepiej wykupić przed upływem 30 dni od daty wystawienia albo od późniejszej daty realizacji. Gdy realizacja recepty rozpoczyna się później, farmaceuta pomniejsza ilość leku proporcjonalnie do liczby dni, które już upłynęły. Ta zasada nie oznacza, że e-recepta traci ważność przed 365 dniami, lecz że pacjent może otrzymać mniejszą ilość przy pierwszej realizacji [4].

Realizacja e-recepty, jest możliwa na podstawie czterocyfrowego kodu , który należy przekazać farmaceucie wraz z numer PESEL albo pokazać kod QR. Farmaceuta odczytuje dane, sprawdza termin ważności, dawkowanie, ilość leku i uprawnienia do refundacji. Jeśli pacjent wykupuje mniejszą ilość niż przepisano, pozostałe opakowania tego samego leku odbiera później w tej samej aptece.

Na jednej e-recepcie może znajdować się kilka różnych produktów, a termin realizacji każdego z nich może być inny. Pamiętaj, że najmniej czasu masz na realizację antybiotyku- 7 dni ważności, podczas gdy pozostałe e-recepty w tym samym pakiecie mogą obowiązywać przez 30 dni. Dlatego datę realizacji należy sprawdzać oddzielnie dla każdego leku.

Jeżeli e-recepta zawiera niewłaściwy lek, błędną dawkę albo niezgodne z zaleceniem dawkowanie, pacjent nie powinien samodzielnie modyfikować terapii. W takiej sytuacji należy skontaktować się z osobą, która wystawiła dokument. Farmaceuta nie może dowolnie zmieniać treści recepty, choć w określonych przypadkach może zaproponować dopuszczalny zamiennik, tak abyś mógł kontynuować leczenie.

Recepta elektroniczna jest formą podstawową. Papierową receptę można wystawić m.in. przy braku dostępu do systemu teleinformatycznego, dla osoby o nieustalonej tożsamości, a także w określonych przypadkach recept transgranicznych. Papierowa forma jest stosowana również wtedy, gdy receptę wystawia osoba uprawniona wykonująca zawód w innym państwie UE na zasadach przewidzianych w przepisach [1].

Recepta papierowa nie jest tym samym co wydruk informacyjny e-recepty. Wydruk informacyjny jedynie przedstawia dane elektronicznego dokumentu. Oryginalna e-recepta nadal znajduje się w systemie, natomiast recepta papierowa sama stanowi podstawę realizacji w aptece.

Recepta transgraniczna umożliwia wykupienie określonych leków w innym państwie uczestniczącym w systemie. Przed pierwszą realizacją za granicą pełnoletni pacjent powinien wyrazić zgodę na obsługę e-recept transgranicznych na swoim Internetowym Koncie Pacjenta i wskazać państwa, w których zgoda ma obowiązywać [6].

Nie każda e-recepta może zostać zrealizowana za granicą. Ograniczenia dotyczą m.in. leków psychotropowych, odurzających, recepturowych, określonych produktów specjalnego przeznaczenia i recept rocznych wymagających wydawania leku w częściach. Dla osoby przed ukończeniem 18 roku życia recepta transgraniczna jest wystawiana w formie papierowej [6].