Saxenda dawkowanie: czas stosowania i wydajność opakowania

W artykule wyjaśniamy, jak wygląda schemat dawkowania Saxendy u osób dorosłych, jak długo można ją stosować, na ile starcza jeden pen oraz w jakich sytuacjach nie należy samodzielnie zwiększać, zmniejszać ani odstawiać preparatu. Stosowanie leku Saxenda wymaga indywidualnego planu. Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują zaleceń lekarza.

• co lepsze: Saxenda czy Ozempic
• konsultacji z obesitologiem
• recepta online

Lek Saxenda jest dostępny na receptę w postaci roztworu do wstrzykiwań w fabrycznie napełnionym wstrzykiwaczu. Zawiera substancję czynną liraglutyd w stężeniu 6 mg/ml. Liraglutyd jest analogiem ludzkiego glukagonopodobnego peptydu-1, czyli GLP-1, i aktywuje receptor GLP-1.[1]

U osób dorosłych lek Saxenda jest wskazany jako uzupełnienie diety o obniżonej kaloryczności oraz zwiększonej aktywności fizycznej, gdy początkowy wskaźnik masy ciała wynosi co najmniej 30 kg/m² albo mieści się w zakresie od 27 kg/m² do poniżej 30 kg/m² i współistnieje co najmniej jeden problem związany z masą ciała. Może to być stan przedcukrzycowy, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze lub obturacyjny bezdech senny.[1][2]

Samo spełnienie kryterium BMI nie oznacza automatycznej kwalifikacji. Lekarz uwzględnia historię medyczną, dotychczasowe metody leczenia otyłości, inne preparaty, choroby współistniejące i przyjmowane leki. Saxenda nie jest zamiennikiem insuliny i nie należy jej łączyć z innym agonistą receptora GLP-1.[1]

Mechanizm działania liraglutydu wiąże się z aktywacją receptorów GLP-1. Receptory te uczestniczą w regulacji apetytu i przyjmowania pokarmu. Lek Saxenda działa poprzez wpływ na ośrodki związane z łaknieniem: zwiększa uczucie sytości i uczucie pełności, a jednocześnie zmniejsza uczucie głodu oraz przewidywane spożycie pokarmu. W rezultacie pacjent może jeść mniej, co wspiera redukcję masy ciała, ale nie zastępuje odpowiedniej diety i aktywności.[1]

Liraglutyd stymuluje również wydzielanie insuliny i zmniejsza wydzielanie glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy we krwi. Może nieznacznie opóźniać proces opróżniania żołądka. Badania wykazały, że efekt na apetyt może wspierać zmniejszenie masy ciała, lecz nie należy przedstawiać go jako gwarancji określonego wyniku — reakcja organizmu i skuteczność terapii są indywidualne.[1]

Jeżeli od zwykłej pory podania minęło mniej niż 12 godzin, pominiętą dawkę należy przyjąć możliwie szybko. Jeśli upłynęło więcej niż 12 godzin, należy pominąć dawkę i zastosować kolejną dawkę następnego dnia o zwykłej porze. Nie wolno stosować podwójnej dawki ani zwiększać dawki w celu uzupełnienia pominięcia.[1][3]

Przy przerwie trwającej kilka dni nie należy automatycznie wracać do wcześniejszego schematu stosowania leku. W takiej sytuacji potrzebna jest konsultacja z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ może być konieczne ponowne indywidualne dostosowanie leczenia i ostrożniejsze zwiększanie dawki.

Nie istnieje jedna liczba tygodni lub miesięcy odpowiednia dla wszystkich. Długoterminowe stosowanie leku Saxenda może być uzasadnione, jeżeli preparat przynosi klinicznie istotną korzyść, jest tolerowany i nadal odpowiada indywidualnym potrzebom pacjenta. EMA wskazuje, że lekarz powinien co najmniej raz w roku ponownie ocenić potrzebę kontynuowania leczenia.[2] Otyłość jest chorobą przewlekłą, dlatego farmakoterapia stanowi element szerszej zmiany stylu życia i długofalowego postępowania obejmującego żywienie, aktywność fizyczną, sen, zdrowie psychiczne oraz leczenie chorób współistniejących.[4]

Pierwszy kluczowy punkt kontrolny u dorosłych następuje po 12 tygodniach stosowania leku w dawce 3 mg na dobę, a nie po 12 tygodniach od pierwszego zastrzyku. Jeżeli w tym czasie pacjent nie zmniejszył początkowej masy ciała o co najmniej 5%, leczenie należy przerwać. Jeżeli kryterium jest spełnione, nie oznacza to automatycznie kontynuacji bez końca — lekarz nadal ocenia efekty, działania niepożądane, stan zdrowia i zasadność terapii. Dalsze stosowanie leku Saxenda powinno pozostawać pod kontrolą medyczną.[1][2]

Nie należy odstawiać leku wyłącznie dlatego, że osiągnięto oczekiwaną masę ciała, ani kontynuować leczenia bez kontroli tylko z obawy przed ponownym przyrostem masy. Plan końca terapii powinien uwzględniać ryzyko nawrotu choroby i dalsze postępowanie. Strategie żywieniowe i ruchowe powinny być realistyczne; aktywność dobiera się do możliwości zdrowotnych, także gdy pacjent zastanawia się, jak schudnąć bez ćwiczeń.

Jeden fabrycznie napełniony wstrzykiwacz zawiera 3 ml roztworu o stężeniu 6 mg/ml, czyli łącznie 18 mg liraglutydu. Lek Saxenda w tym fabrycznie napełnionym wstrzykiwaczu umożliwia podawanie dawek 0,6 mg, 1,2 mg, 1,8 mg, 2,4 mg i 3,0 mg. Ulotka wymienia opakowania zawierające 1, 3 lub 5 wstrzykiwaczy, z zastrzeżeniem, że nie wszystkie wielkości muszą być dostępne w obrocie.[3]

• przy dawce 0,6 mg jeden wstrzykiwacz teoretycznie wystarcza na 30 podań;
• przy dawce 1,2 mg – na 15 podań;
• przy dawce 1,8 mg – na 10 podań;
• przy dawce 2,4 mg – na 7 pełnych podań, z niewielką ilością roztworu pozostałą w penie;
• przy dawce 3 mg – na 6 podań.

Jeśli jedno opakowanie leku Saxenda zawiera 3 wstrzykiwacze, mieści łącznie 54 mg substancji czynnej. Przy stałej dawce 3 mg na dobę takie opakowanie Saxenda wystarcza na 18 dni. W standardowych pierwszych czterech tygodniach zwiększania dawki zużywa się 42 mg, dlatego 3 wstrzykiwacze wystarczają teoretycznie na 32 dni terapii: 28 dni zwiększania dawki i 4 dni stosowania dawki 3 mg. Obliczenie zakłada prawidłowe podawanie, brak utraty preparatu i wykorzystanie całej dostępnej dawki; rzeczywiste zapotrzebowanie może się różnić.

To, na ile starcza jeden pen Saxenda, zawsze trzeba odnieść do aktualnej dawki. Cena Saxendy i koszt jednego miesiąca leczenia zależą natomiast od ceny konkretnego opakowania, liczby wstrzykiwaczy oraz etapu terapii. Ponieważ ceny apteczne są zmienne, nie należy opierać decyzji o dawkowaniu na kosztach ani samodzielnie zmniejszać dawki, aby wydłużyć okres używania wstrzykiwacza.

Najczęstsze działania niepożądane leku Saxenda dotyczą przewodu pokarmowego. Bardzo często występują nudności, wymioty, biegunka, zaparcia i bóle głowy. Do częstych działań niepożądanych należą m.in. niestrawność, zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, ból w górnej części brzucha, suchość w jamie ustnej, zawroty głowy, osłabienie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia i kamica żółciowa. W razie pojawienia się lub nasilenia działań niepożądanych trzeba skontaktować się z lekarzem.[1][3]

Nudności, wymioty i biegunka mogą prowadzić do odwodnienia organizmu. Jeżeli nastąpi utrata płynów ustrojowych, może dojść do pogorszenia czynności nerek, a rzadko występująca ostra niewydolność nerek jest poważnym powikłaniem. Ostra niewydolność nerek może objawiać się m.in. zmniejszeniem ilości moczu. Należy pić odpowiednią ilość płynów i skontaktować się z lekarzem, gdy objawy są nasilone lub utrzymują się.[1][3]

Pilnej oceny wymaga silny i uporczywy ból brzucha, który może promieniować do pleców i któremu towarzyszą nudności lub wymioty, ponieważ może wskazywać na ostre zapalenie trzustki. Silny ból w górnej części brzucha, zwłaszcza po prawej stronie pod żebrami, promieniujący do pleców lub prawego barku, może wiązać się z kamieniami żółciowymi albo zapaleniem pęcherzyka żółciowego. Natychmiastowej pomocy wymagają także trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy i gardła lub szybkie bicie serca jako możliwe objawy ciężkiej reakcji alergicznej.[1][3]

Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami nerek lub wątroby, chorobą tarczycy, ciężką niewydolnością serca, nieswoistym zapaleniem jelit albo gastroparezą. Lek Saxenda nie jest zalecany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, schyłkową chorobą nerek ani z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie jest wymagana rutynowa korekta dawki. Przy łagodnych lub umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby należy zachować ostrożność.[1]

Leku nie należy stosować w ciąży ani podczas karmienia piersią. Jeśli pacjentka planuje mieć dziecko lub stwierdzi ciążę, powinna skontaktować się z lekarzem. Zawroty głowy mogą występować zwłaszcza w początkowej fazie terapii; w pierwszych miesiącach stosowania leku należy zwracać na nie uwagę. W przypadku zawrotów głowy potrzebna jest ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]

Pacjent powinien poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach. U osoby z cukrzycą typu 2 stosującej insulinę lub leki z grupy pochodnych sulfonylomocznika lekarz może zalecić zmniejszenie ich dawki, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia hipoglikemii, oraz częstsze pomiary stężenia glukozy we krwi. Przy warfarynie lub innych pochodnych kumaryny może być konieczne częstsze monitorowanie INR. Lek Saxenda nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi agonistami receptora GLP-1.[1][3]